Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 212 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԿԱՏ I «նկատում, հայացք, նայել»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kwei- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»
Աղբյուր՝ իրանական *ni-kata (թերեւս)
իրանական աղբյուրից՝ *ni-kata (<հնդեւրոպական *kwei- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկատել, նկատութիւն, նկատումն, նկատիչ, յայտանկատ, նախանկատ, աննկատելի
Նոր՝
նկատողութիւն, նկատի առնել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 487
Էջ 570, սյունակ 1 Էջ 570
ՆԿՈՒՂ «նկուղ, տան գետնահարկ, պահեստ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ni-gula)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Աւելի քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելը՝ *ni-gula՝ *geu- «ծռել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. ն. գ. kule «փոս, խոռոչ»
Էջ 570, սյունակ 1 Էջ 570
ՆԿՐՏԻԼ «ջանալ, ձգտել»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկրտումն
Էջ 571, սյունակ 1 Էջ 571
ՆՇԱՒԱԿ (-ի, -աց) «նպատակակետ, նախատինքի առարկա, նախատելի, խայտառակ, լավ նշանաձիգ»
Փոխառություն
Էջ 571, սյունակ 1 Էջ 571
ՆՇՈՂ (-ի, -աց, -ից) (նշոյլ, նշոյղ) «շող, ցոլք, փայլ»
Ստուգաբանություն
Կազմված է նի- նախածանցով՝ շող (*շոյլ) արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 462
Տե՛ս նաեւ
Էջ 571, սյունակ 1 Էջ 571
ՆՇՏԻՐ (-ոյ) (նշտար) «վիրաբուժական դանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *ništir
Աղբյուր՝ պ. naštar
Աղբյուր՝ պ. našter
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նշտրակ
Մատենագիտություն
H. AG 206; Աճ. ՀԱԲ 463
Էջ 572, սյունակ 1 Էջ 572
ՆՈՅՆ I նորին, նմին, նովին (-իմք), նոքին, նոցին, նոցուն (նոցունց), նոքիմբք (նոքումբք, նովիմբք), ուշ՝ -ի «նույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *no- «դերանվանական արմատ» -ին վերջածանցով (<*enes)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *no դերանվանական արմատից՝ -ին վերջածանցով (<*enes)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նոյնազգի, նոյնաձեւ, նոյնանուն, նոյնաբունակ, նոյնպէս, նոյնչափ, նոյնավարի, նոյնքան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 465
Էջ 572, սյունակ 1 Էջ 572
ՆՈՎԻԼԻՍԻՄՈՍ (վրիպակով՝ նովերսիմոս) «մի տիտղոս՝ ազնվագույն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. νωβιλίσσιμος < լատ. nobilissimus
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 465-466
Էջ 573, սյունակ 1 Էջ 573
ՆՈՒԱԼ (նըւալ) «մլավել, հառաչել»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *neu- «կանչել, գոչել»
Բնաձայն կազմություն: Սակայն երկրորդ իմաստի դեպքում հնարավոր է բուն հնդեւրոպական հիմք:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. nawate, nauti «կանչում է գոչում է»
Էջ 573, սյունակ 1 Էջ 573
ՆՈՒԱՂ «նվաղ, թույլ, տկար, աղոտ, մեղմ, պակասավոր, թերի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ual- «ուժեղ լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ne-ual-) *ne- ժխտականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական կազմություն՝ *ne-ual- «ոչ ուժեղ»՝ *ual- «ուժեղ լինել» արմատից: Ըստ Դյումեզիլի (Pok. IEW 1, 756), ունի իրանական ծագում, թեեւ նման իրանական բառ չի հավաստված:
Մատենագիտություն
Pok. IEW 756