Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 212 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՅԾ «բիծ, բծավոր, փոքր տեղ, մի փոքր, պատառ, կտոր, խայծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaidio- «լուսավոր, պայծառ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kāi-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայծոտ, խայծութիւն, խայծիլ, խայծուած, խայծող, խայծողիկ, խայծկեր, խայծաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kētá- «նշան»
հ. իսլ. heið «պայծառ երկինք»
հ. վ. գ. heitar «պայծառ, պարզ. զվարթ»
լիտվ. skaidrùs «լուսավոր. պարզ»
հայ. խայտ «խատուտիկ, պիսակավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՅԾՂԱՆ (խայծելան) «մի թանձր հեղուկ»
Ստուգաբանություն
Արդյոք խայծ բառից չէ՞, ինչպես խայտաղան-ը՝ խայտ-ից
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՅՏ I «խատուտիկ, բծավոր, պիսակավոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaid- «լուսավոր, պայծառ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kāid/t-)
որտեղից նաեւ՝ խայծ (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտուց, խայտացուցանել, խայտարղէտ, խայտարղետութիւն, խայտանկար, խայտապիսակ, խայտուած, խայտառակ, խայտառակամահ, խայտառականք, խայտառակել, խայտակն, գորշախայտ, գեղեցկախայտուց, կարմրախայտ
Նոր՝
խայտաճամուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 326
Տե՛ս նաեւ
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՅՏ(ԱԼ) (խայտալ) «ուրախանալ, ցնծալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaid- «լուսաւոր, պայծառ» (անմիջական նախաձեւ՝ (s)kāi-d/t-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտալից, խայտախնդութիւն, խայտամահ, խայտումն, բացախայտալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. heitar
գ. heiter «պայծառ, պարզ, զուարթ, ուրախ»
հայ. խայտ
հայ. խայծ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՅՏԱՂԱՆ (խատղան, խայտխան) «մի քանձր հեղուկ, խայծղան, դեղանիւթ, դեղ»
Անստույգ
Արդեօք խայտ բառից չէ՞ (խայտ-աղան՞)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՅՐԱԼԻ ««գոհութիւն» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս բաղկացած է խայր եւ լի բաղադրիչներից, որոնցից առաջինը փոխառուած է հուն. χαιρον «ուրախութիւն», χαιρω «ուրախանալ, գոհ լինել, գոհանալ» բառերի χαιρ- հիմքից
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՅՐԻ «պտուղ, ընծայուող պտուղ, առաջին պտուղ, երախայրիք, նուբար»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ արաբ. hair (՞) (արդեօք վաղ արաբական փոխառութիւն չէ՞) «բարիք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայրաբեր, երախայրիք, անխայրի, դառնախայրի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486 (կասկածով)
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆ I (խոն), -ի, -ից ««սինի» (թրք. «գորենի մի չափ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ պ. xuān «սինի, սեղան, սփռոց»
պ. xuān (կարդացւում է առանց ս-ի) «սինի», այլեւ՝ «սեղան. սփռոց»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանակիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327
Տե՛ս նաեւ
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆ III (հին՝ ղան), -ի, -աց «խան, արեւելեան իշխան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թյուրք-թաթարական (՞)
Աղբյուր՝ թթր. qan
Աղբյուր՝ ուղղուր. qan
Աղբյուր՝ պ. xan
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 164
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆԳԱՐ (խանկար) ««կռիւ, իրարանցում. խանգարուած, փչացած» (թրք. «մթագնած». «խակ». «ապաքինուած»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ken- «սեղմել, կծմթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khn-k-, *khn-g)
արմատի հետ (*khn-k-, *khn-g > խանգ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանգարել, խանգարիչ, խանգարումն, դիւախանգարիլ, անխանգար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. hnekkja «հետ քշել, արգելակել»