Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 211 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՂՏ II «կտորտանք, փշրանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «խփել, ջարդել, կոտորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khldo-) k/*kh անցմամբ
հմմտ. նաեւ *(s)kel - «կտրել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κλαδαρος «դյուրաբեկ, փխրուն»
լատ. clādēs «հաշմում, վնաս»
կիմր. cleddyf «սուր (երկսայր զենք)»
կիմր. cladd «փորում»
ռուս. колода «կոճղ, կոճղակտոր»
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՂՏԵԼ «կցել, հոդել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *kol(ē)i- «սոսինձ» *k/kh անցմամբ
կապ ունենա հնդեւրոպական *kol(ē)i- «սոսինձ» հիմքի հետ` *k/kh անցմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնախաղտել, խաղտախառնք
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՂՏԻ «խորամանկութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «խաբել, թոզ փչել, շողոքորթել» *k/kh անցմամբ (*khldiio > խաղտի)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ատտ. καλεω «կախարդել»
հուն. καληδων «կախարդուհի, գայթակղուհի»
լատ. calvor «խորամանկել, խաբել»
հ. վ. գ. huolen «խաբել»
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՄ «անփորձ, անվարժ, կեղծ, շինծու, խոպան, անմշակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. xām
Աղբյուր՝ պ. xām
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամանալ, խամութիւն, ի խամուց, խամահատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 323
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄԲԱՅ «խոնավ (°)»
Ծագումն անհայտ է
(... ի խամբայութենէ անձրեւաց լինին եւ ի տաւթոյ արեգական նախադասության մեջ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամբայութիւն
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄԲԱՐ «եգիպտացորեն» (բրբ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. (աղբթշ.) peygamabar bugdasi
կրճատմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԳԲ 449
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄԾԵՐՔ (խամծեծք, խամծէք, խամծէկ, խամծեկք) «կզակ, ծնոտ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Ըստ Աղայանի (ԱՀԲԲ 1, 559), խամծերք-ը թերեւս կազմված է խամ «ստորին ծնոտ» եւ ծերք < ծայրք բաղադրիչներից. այս դեպքում ծէք, ծէկ բաղադրիչներն էլ կարող են լինել ծագ «ծայր» բառի բարբառային ծէք, ծէկ, ծէկք (հգն.) ձեւերը
Մատենագիտություն
ԱՀԲԲ 559
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄՈՒԹ «ձիու լծասարք, խամութ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. qamut
Աղբյուր՝ կումիկ. qamutlar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամբատոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄՈՒՐ- (ուշ՝ նաեւ խամր-) «քառասուն, թռչնում, ավերում, փչացում»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մեգր. xomula- (թերեւս) «չոր»
Աղբյուր՝ ճան. xomula- (թերեւս) «չոր»
ալանական ձեւերի ճշտումն ըստ Ջահ. ՀԼՊ 595
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամրիլ, խամրացուցանել, արագախամուր, վաղախամուր, դիւրախամուր, անխամր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324; Ջահ. ՀԼՊ 595
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՅԹ «խայթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khait- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)k(h)ai-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայթահար, խայթողութիւն, կարճախայթոց, չարախայթոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. caedō «խփել, կտրել»
լատ. cadō «խփել, կտրել»
մ. վ. գ. heie «թակ, փայտե մուրճ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325; Pok. IEW 917
Տե՛ս նաեւ