Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 210 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱՎԱԹ «մի բոյս»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱՏԻԼ ««մոլորվել, գայթակղվել» (՞)»
Ստուգաբանություն (՞)
Կազմված է խաղալ բայից` հուն. բնագրի παιζου բառի հին «խաղալ» իմաստի օրինակով:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. παιζου «խաղալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 321
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱՒԱՐՏ (-ի, -աց) (խաղուարտ, խաւարտ) «պալար, ուռուցք. քաղցկեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kauəlā- *k/kh անցմամբ եւ *l-ի դրափոխութեամբ կազմուած
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղաւարտել, խաղաւարտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. καλα (<*καφελα) «ուռուցք»
հ. իսլ. haull
հ. անգլ. hēala «ճողուածք»
հայ. խոյլ
բրբ. խլիբ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 131
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱՒԱՂ «ծովաժայռեր, խութեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «բարձրանալ, ցցվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (*khəl-, *khol-)) կրկնաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κολωνη, κολωνος «բարձունք, բլուր»
լատ. collis «բլուր»
լատ. columen «գագաթ»
հ. անգլ. hyll
անգլ. hill
լիտվ. kalnas «լեռ»
լատվ. kalva «բլուր, գետակղզի»
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱՍԱՄ (-ի, -աց) «վանդականդաղեր»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kolə- «հյուսել» *kh-ով ձեւ
Թերեւս կրկնաւոր խաղ արմատից, որ հազիվ թե կարելի լինի կապել հնդեւրոպական *kolə- «հիւսել» արմատի *kh-ով ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղխամետայ
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂՃ «կոշտ, կարծր բան, կոճիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kal- «կոշտ, կարծր, պինդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khal- *kal-) *kal-no- «կոշտուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղճունք, խաղճախուղճ, խաղճմունք, խողճմունք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. callum «կոշտուկ»
հ. իռլ. kalatt «կարծր, կոշտ»
մ. իռլ. calad «կարծր, կոշտ»
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՂՈՂ «խաղող (որթ եւ պտուղ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հսն. խուռ. haluli «մի պտուղ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղողադաշտ, խաղողեփեաց, խաղողաբեր, խաղողենի, խաղողիկ, շնխաղող
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 426
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՂՈՒԱՐՏ (խաղվարտ, խաղարտ) «վարունգ, վարունգի հունդ` սերմ»
Անստույգ (թերեւս)
կապուած է խաղաւարտ բառի հետ` «պալար» ընդհանուր նշանակութեամբ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՂՈՒԿ (խալուկ, խաւսկ, խախակ) «քրքում»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ արաբ. xulūq
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 322
Էջ 313, սյունակ 1 Էջ 313
ԽԱՂՏ I «կոշտ, կոպիտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kal- «կարծր, կոշտ» k/kh անցմամբ` *khal-d > խաղտ
խաղճ բառի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *kal- «կարծր, կոշտ» արմատից` k/kh անցմամբ` *khal-d > խաղտ։ հմմտ. խաղճախուղճ եւ խաղտախուղտ կրկնաւորները։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 323) կապում է խաղտիք ցեղի (այստեղից` Խաղտիք երկիր) անվան հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղտալեզու, խաղտաւուր, խախտաւուր, խաղտախուղտ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 323
Տե՛ս նաեւ