Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 232, սյունակ 1
ԶԱՆԳԱԾԻԼ
(ձեռ. տարբերակ՝ զգաձիլ)
«?»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
զ- ածանցով կազմություն, բայց սկզբնաձեւը հայտնի չէ՝ զանգած-, թե՞ զ-ան-գած-
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԱՒՐ
(-ու, -աց, -ոց)
(զօր, մեկ անգամ՝ -աւ, ուշ՝ -ով)
«ուժ, զորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. zāvar
փոխատու լեզու՝ պրթ. zāvar
փոխատու լեզու՝ մ. պ. zōr
փոխատու լեզու՝ պ. zōr
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւրանալ,
զաւրութիւն,
զաւրագլուխ,
զաւրաժողով,
զաւրական,
զաւրանիստ,
զաւրավիգն,
զաւրաւոր,
զաւրեղ,
զաւրել,
անզաւր,
մեծազաւր,
բազմազաւր,
հեծելազաւր,
զօրաբանակ,
զօրագունդ,
զօրախումբ,
զօրակոչ,
զօրահանդէս,
զօրահրամանատար,
զօրանոց,
զօրանց,
զօրապետութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 152;
Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԻՍ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից, -ոյ)
«ազդր, նավի նստարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *si-zdo-)
կրկնավոր կազմություն
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sed-to-)
գ- նախածանցով բնիկ հնդեւրոպական կրկնավոր կազմություն։ Եթե հայերենում հնարավոր էր *dt>*tt>ստ փոփոխությունը, ապա հնարավոր է նաեւ նույն արմատից *sed-to- > *իստ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զստափոկ,
զստիկ,
զստոսկր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 96
Էջ 241, սյունակ 1
ԶՈՀ
(-ի, -ից)
«զոհ, ողջակեզ, մատաղ»
(կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *zōhr
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *zōhr.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոհել (զոհեալ «մատաղամիս»),
զոհանոց,
զոհարան,
զոհաւոր,
զոհասէր,
պատարագազոհ,
մարդազոհ,
կենդանազոհութիւն,
բրագոհ,
զոհաբերել,
զոհաբերութիւն,
զոհողութիւն,
անձնազոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zaotar
«քուրմ, զոհաբերող»
ավ.
zaoϑra
«զոհահեղուկ (եւ «զոհ»?)»
մ. պ.
zōr
«օրհնաջուր»
Մատենագիտություն
H. AG 151;
Աճ. ՀԱԲ 103
Էջ 243, սյունակ 1
ԶՈՒՐ
«դատարկ, սին, իզուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ h. պ. zura
«անարդարություն, սուտ»
փոխատու լեզու՝ պրթ. zwr (zūr)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. zūr
«սուտ»
փոխատու լեզու՝ պ. zūr
«սուտ»
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաբանել,
զրադատ,
զրախնդիր,
զրախորհուրդ,
զրախաւս,
զրապարծ,
զրազան,
զրարտել,
զրել,
զուրավաստակ,
ստազրանք
Մատենագիտություն
H. AG 151;
Աճ. ՀԱԲ 109;
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՐՈՅՑ
«խոսք, զրույց, խոսակցություն, տարաձայնություն, խոսակցության առարկա, լուր, զրույց, ավանդություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս բաղկացած է *զր- այլուր անծանոթ արմատից՝ -ոյց մասնիկով. զր-ի համար զուգահեռների որոնման փորձերը հավաստի չեն:
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴԻԿՏԻՈՆ
(-ի)
(դիքտիոն, ընդիքտիոն, ինդիկտիոն, ինդիքտիոն)
«տասնհինգամյակ, տասնհինգ տարվա շրջան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ινδικτιών
փոխատու լեզու՝ լատ. indictio
Մատենագիտություն
H. AG 518;
Աճ. ՀԱԲ 125
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴ ԻՐՍ
(ընդիրանգիրս)
««անմարմինս» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 125) ունեցել է ընդիրանգիրս տարբերակը։ Երեմիայի բառարանի քննական հրատարակության մեջ Ամալյանը բերում է ընդ իրս ձեւը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԾԱՅ
(ընձայ)
(-ի, -ից)
«նվեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կասկածելի է համեմատութիւնը հ. հնդկ. ahati «ընծա, նվեր» բառի հետ, որ Մայրհոֆերը (KEWA 1, 14) բխեցնում է *anu-(d)hiti բայանունից (վեդ. anu-dhā «նվիրել, ընծայել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընծայել,
ընծայութիւն,
ընծայանալ,
ընծայատար,
ընծայաւոր,
ընծայաբեր,
ընձաբեր,
ընծայատրութիւն,
նորընծայ,
յառաջընծայ,
նախընծայել,
էնընծայ,
զուարճընծայք,
կենընծայ,
տաւնընծայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ahati
«ընծա, նվեր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128;
KEWA 14
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։