Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 807, սյունակ 1
-ԻՐ
(հմմտ. -ար, -որ, -ուր, այլեւ -երեակ, -(ե)րրորդ)
«երկիր, երփիր, չորիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ro-
նախորդող *-i- ձայնաւորով
ածանցից` նախորդող *-i- ձայնաւորով` *dwi-ro երկիր, *tri-ro-> երփիր. չորիր-ի ի-ն եւ վեցերրորդ-ի իր-ը համաբանական են. վերջինիս -եր-ի մասին տե՛ս -երեակ ածանցի քննութեան մէջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիր,
երփիր,
չորիր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 809, սյունակ 1
-ՈԳ
«նորոգ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ko-ig-
եթէ ինչպէս փորոգ /փորոք ձեւի մէջ գ-ն ք-ի տարբերակն է
Թէեւ հիմքը (նոր-) հնդեւրոպական ծագում ունի, բայց -ոգ-ի ծագումը պարզ չէ: Եթէ ինչպէս փորոգ /փորոք ձեւի մէջ գ-ն ք-ի տարբերակն է, ապա վերջինիս համար կարելի է ենթադրել հնդեւրոպական ծագում *ko-ig-` նախորդող հիմքային -ո-ով (հմմտ. նոր ոյ):
Էջ 809, սյունակ 1
-ՈՅԹ
«աւագոյթ, երեւոյթ, զայրոյթ, ծածկոյթ, ծերոյթ, ձանձրոյթ, սովորոյթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ti-
(անմիջական նախաձեւ՝ *-en-)
նախորդող *-en-ով
Ծագում է հ.-ե. *-ti- ածանցից` նախորդող *-en-ով:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τελευτή
«վերջ, աւարտ»
Մատենագիտություն
Melliet 76
Էջ 811, սյունակ 1
-ՈՒԱԾ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմուած է բայական -ու- հիմքակազմ տարրից (հմմտ. կալուած-կալում, հարուած-հարում, հեղուած-հեղում, յաւելուած-յաւելում, եւ -ած վերջածանցից. հետագայում տարածուել է -ու- հիմք չունեցող ձեւերի վրայ (հմմտ. գործուած - գործեմ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկուած,
արբուած,
գործուած,
հաստուած
Էջ 811, սյունակ 1
-ՈՒԹԻՒՆ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-tion
(անմիջական նախաձեւ՝ *-eu-ti- / -ou-ti-)
առաջին դէպքում պէտք է ենթադրել *-tion-ից առաջ սկզբնական *eu/ou երկբարբառ
Ծագում է կամ հ.-ե. *-tion ածանցից (հմմտ. լատ. *-tio, սեռ. -tionis), կամ -ոյթ եւ -իւն ածանցների բաղարկումից (հմմտ. ծերոյթ - ծերութիւն). առաջին դէպքում պէտք է ենթադրել *-tion-ից առաջ սկզբնական *eu/ou երկբարբառ, որից հետո *t-ն չի փոխւում (-ոյթ < *-eu-ti-/-ou-ti-), կամ կարծել, որ *-ter > -յր փոփոխութեան կողքին եղել է *ti- > թ փոփոխութիւն. վերջին վարկածը երեւի հաւանական է, եթէ նկատի ունենաք -ութիւն-ով մի շարք բառերի -ու-ի համընկնելը ածանցեալների հիմքային եւ ածանցական ու-ի հետ` երէց, սեռ. երիցու -երիցութիւն, այլեւ հոգածու-հոգածութիւն, հոգաբարձու-հոգաբարձութիւն եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիցութիւն,
թողութիւն,
ծերութիւն,
յարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
*-tio
սեռ. -tionis
Էջ 812, սյունակ 1
-ՈՒՆՔ
«արտեւանունք, երիցունք, խրախունք, կոչունք, հրաշունք, մկանունք, ցցունք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-on-es
հ.-ե. *-n-ով հիմքերի հոգնակի ձեւ
Հաւաքականակերտ այս ածանցը ծագում է հ.-ե. *-n-ով հիմքերի հոգնակի *-on-es ձեւից՝ հանդիպելով -ն-ով եւ -ո-ով վերջացող մի շարք բառերի հոգնակիում՝ թոռն-թոռնունք, հարս-հարսունք, ողն-ողնունք, տոռն-տոռնունք եւ բարձր-բարձունք, մանր-մանունք։ մի կողմից -ն-ով հիմքերի վաղ անկումը եւ մյուս կողմից՝ -ք-ով ձեւերի հոգնակիի անկախ գիտակցումը հանգեցնում են -ունք-ի անկախացմանը՝ որպես հավաքական հոգնակերտի, այս գործընթացը հար եւ նման է -ինք-ով ձեւերի տարածման գործընթացին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտեւանունք,
թոռնունք,
երիցունք,
հարսունք,
խրախունք,
ողնունք,
կոչունք,
տոռնունք,
հրաշունք,
բարձունք,
մկանունք,
մանունք,
ցցունք
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։