Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«պար» որոնման արդյունք՝ 652 բառահոդված
· Էջ 21 / 66
Էջ 242, սյունակ 1
ԶՈՒԶ
««հաստատ» կամ «նախապարգեւ» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 243, սյունակ 1
ԶՈՒՐ
«դատարկ, սին, իզուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ h. պ. zura
«անարդարություն, սուտ»
Աղբյուր՝ պրթ. zwr (zūr)
Աղբյուր՝ մ. պ. zūr
«սուտ»
Աղբյուր՝ պ. zūr
«սուտ»
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաբանել,
զրադատ,
զրախնդիր,
զրախորհուրդ,
զրախաւս,
զրապարծ,
զրազան,
զրարտել,
զրել,
զուրավաստակ,
ստազրանք
Մատենագիտություն
H. AG 151;
Աճ. ՀԱԲ 109;
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄՊԵԼ
((ըմբել, ըմպել), ումպ-)
«խմել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pi-be-
«խմել, ըմպել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pōi-pī-)
կրկնաւոր
ումպ ձեւը ը-ի երկրորդական համաբանական վերականգնման արդիւնք է. հմմտ. լատ. bi-bō (<*pi-bō), -ere, հ. իտլ. ibid (<*piberti) «խմում է». ոչ կրկնաւոր ձեւերից՝ հ. հնդկ. pāti, հուն. πινω, հ. սլաւ piti: - Ջահ. ՀԼՊ 144: Հիւբշմանը (AG 108) ընդունում է կասկածով. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 599-600) բերում է ումպ ձեւի տակ՝ առանց հաւաստի հնդեւրոպական վերականգնման:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմպելի,
ըմպան,
ըմբան,
ըմպանակ,
ըմպիկ,
գինըմպելիք,
գինըմպութիւն,
ըմբոց,
ըմպաման,
ըմպարան,
նախըմպել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
bi-bō (<*pi-bō)
հ. իտլ.
ibid «խմում է» (<*piberti)
հ. հնդկ.
pāti
հուն.
πινω
հ. սլաւ
piti
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144;
AG 108;
ՀԱԲ 599-600
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԹԵՌՆՈՒԼ
«կարդալ, ընթերցել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«բարձրաձայն խոսել; բարձր, պարզորոշ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tor-, *toro-s)
ընդ- նախածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական` *ter- «բարձրաձայն խոսել» արմատից (*tor-, *toro-s «բարձր, պարզորոշ» -Pok. IEW, 1, 1088-1089)` ընդ- նախածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթերցանելի,
ընթերցիչ,
ընթերցված,
ընթերցողական,
դյուրընթերց,
ընթերցարան,
դժվարընթեռնլի,
դյուրընթեռնլի,
անընթեռնելի,
ընթերցասեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τορός «թափանցող, սլացիկ, հասկանալի, պարզորոշ»
մ. իռլ.
tairm «աղմուկ»
լիտվ.
tarti «ասել»
սլավ.
tortoriti «շաղակրատել» (ռուս. тороторить)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 126-127;
Pok. IEW 1088-1089
Տե՛ս նաեւ
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՌԱՒԱՂԵԼ
(ըռվողիլ)
«պարզվել, մաքրվել, զտվել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. rawvaga
«մաքրել, քամել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 253, սյունակ 1
ԹԱԹ
(-ի, -ից)
(բռբ. նաեւ բանթ, բանթ-)
«ձեռքի կամ ոտքի առաջնամաս, կշեռքի նժար, պարսատիկի մեջք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tang-
«շոշափել, ձեռք տալ, բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ta(n)g- (°), *te(n)g- (°))
արմատից (*tang-t > թաթ, *teng-t > թանթ)
Սակայն հնարավոր է որ լինի մանկական բառ, որի զուգահեռներն առկա են հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ հմմտ. հ.-ե. *tata-, *teta-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթահատ,
թաթահերձ,
թաթավան,
թաթուլ,
թաթոտ,
բանթուլ,
բանթախ,
բանթուխ,
բանթոփիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεταγων «բռնող»
լատ.
tangō (tactum) «շոշափել, դիպչել, բռնել»
հ. անգլ.
daccian «թեթեւ շոշափել»
իտլ.
tais «փափուկ, խոնավ, մեղմ»
Էջ 256, սյունակ 1
ԹԱՂԵԼ
«թաղել, հողի մեջ ծածկել, ծածկել, պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղակից,
թաղելութիւն,
թաղումն,
թաղմանական,
անթաղ,
անթաղան,
դիաթաղ,
ձիւնաթաղ,
պարանոցաթաղ,
տղայաթաղ,
քահանայաթաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tellus «երկիր. թաղամաս»
հ. իռլ.
talam «երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061;
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՄՊԱՐ
«քառակուսի գլխաշոր (լատ. ricinum)»
(բբ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 259, սյունակ 1
ԹԱՍԿԻՆԱԿ
«պարտամուրհակ»
Փոխառություն
Էջ 259, սյունակ 1
ԹԱՐԱԲԱՆԵԼ
«պատսպարել» կամ «շունչ առնել»
Անստոյգ, ծագումն անհայտ է
ԲՀ՝ «պատսպարել կամ զոգի կլանել»։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։