Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԻԶ
I
(-ոյ)
«կորիզ, կուտ, ուռուցք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված)
արմատից՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված (ըստ Լիդենի), բայց անբացատրելի է մնում զ-ն։ Կասկածելի է նաեւ *gorig'h- ձեւ ենթադրելը՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397;
Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
«շրջում, շուռ տալը, կործանում, տապալում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, դարձնել, շրջել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gor-g'-)
Անմիջական արմատից է կոր բառը, որի եւ կործ-ի կապը երեւում է ի կոր կործանեմ արտահայտության մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կործել,
կործան,
կործանեմ,
կործանեցուցանեմ,
կործանիչ,
կործանում,
դիակործան,
դիակործանելի,
բիւրակործան,
եգիպտակործան,
երկրակործան,
ինքնակործան,
կործանարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
krākr, krōkr
«ծռում, բերում. ծովախորշ, կեռ»
լիտվ.
grazyti
«պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
լիտվ.
gráižyti
«գայլիկոնել, ծակել, շրջել, ծկել, տապալել»
մ. անգլ.
crinkled
«շրջված, շուռ տված»
հ. անգլ.
criucan
«կուչում ընկնել»
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
I
«ընկույզի կեղեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o-)
ծագի հնդեւրոպական *gord'o- նախաձեւից` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից (որպես «ծուռումուռ»):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
կորճ
«ծուռ, անհարթ»
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
III
«ծուռ, ծուռումուռ, անհարթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 652) համարում է Կորճայք նահանգի անունից, բայց սա էլ իր հերթին ծագում է կորճ բառից. կորճայ, կործալեզու, կործաբար բառերը գալիս են Կորճայք-ի հիմքից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորճայ,
կործալեզու,
կործաբար,
բեկկորճ,
պեկկորճ,
ծակկորճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արեւելաֆրիզ.
kret
«կնճռոտված պտուղ»
*ger-d->
լատվ.
grùods
«խիստ ոլորված, պիրկ»
անգլ.
crook
«կեռ. ոլորան»
*ger-g->
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1
ԿՈՒԼՈՒՌԻԱՅ
«աչքի դեղ»
(բժշկ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κολλύριον
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 656
Էջ 426, սյունակ 1
ԿՈՒԾՈՒՌԻ
«երիցուկ դեղատնային»
(բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
նույնն է կուծակ բառի կուծ-ի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1
ԿՈՒՂ
«ծալք, ոլորք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-lo-)
Ավելի քիչ հավանական է *gōl- < *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքկուղ,
երեքկղի,
չորեքկուղի,
քառակղեան,
կղել,
կղան,
կղացու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γυλον
«խոռոչ, ուռուցիկություն»
հ. վ. գ.
kiulla
«գրպան»
հ. իսլ.
kyll
«պարկ, տոպրակ. գրպան»
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՄԲ
«ուռուցք, ուռած մաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gumbh-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմբեայ,
կմբաւոր,
կմբրաւոր,
կմբբաւոր,
ոսկեկմբեայ,
ոսկիկմբեայ,
ոսկեկնբեայ,
ոսկիկմբե
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gumbed
«գմբեթ, կամար»
հ. անգլ.
cumb
«աման, թաս»
լիտվ.
gumbas
«ելունդ, կոճղոմ»
լատվ.
gumba
«ուռուցք»
հ. սլ.
goba
«սպունգ. սունկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 658;
Pok. IEW 396
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՆԴՈՒՌ
(կուտուռ), -ի, -աց
«սուրհանդակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՇՏ
-ի, -աց
((ուշ) կուշտ, կշտացած, խոռոչ)
«կող, փոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *kušt
իրան. աղբյուրից՝
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշտագող,
կշտապինդ,
կշտապնդութիւն,
կշտալիր,
սնակուշտ,
թուլակուշտ,
անկուշտ,
կշտանալ,
կշտում,
կուշտակուռ,
կուշտկուշտ,
կուշտփոր,
կշտահամ,
կշտափորիկ,
կշտապատառ,
կուտակուշտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
kušt
«կող, կուշտ»
զազա
kišt
«կող, կուշտ»
Մատենագիտություն
H. AG 173;
Աճ. ՀԱԲ 660-661
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։