Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված
· Էջ 21 / 448
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐՈՅԹՔ
«որձ, որձկանք»
Ծագումն անհայտ է
Կազմուած է ինչ-որ անդր- արմատից (կապ ունի՞ անդրալ «գրգռուել» բայի հետ)՝ -ոյթ ածանցով։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐՈՒԱՐ
(անդրուվար, անդրվար, անդրավար, անդրուստ)
«լծված ձի կամ ջորի, մի տեսակ ձի, կառք»
Ծագումն անհայտ է
Կազմուած չէ՞ անդր եւ վար բաղադրիչներից (Հացունի) (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 1, 192)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 192
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԵՐ
I
-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց
«աներ, կնոջ հայր, աներորդի, աներանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *an-
«նախնի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *anero-)
հնչյունապես քիչ հավանական է *anetero
հնչիւնապես քիչ հաւանական է *anetero
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աներանալ,
Լիբանաներ,
աներորդի,
աներձագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հան (հ-ով՝ ի տարբերութիւն աներ-ի)
հ. վ. գ.
ano «նախնի, նախապապ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 37
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԵՐ
II
«անապատ, անմարդաձայն»
((ԲՀ))
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
առնուած է Աստուածաշնչի Լիբանաներ (աներ Լիբանանու անուանումից, որով կոչուել է Անտիլիբանանը։
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԷԾՔ
-ից
«անեծք, նզովք, բանադրանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(o)neid-
«նախատել, հանդիմանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oneid-s-)
առբ. *oneid-s-et «անէծ»
Աճառեանը ձ-ն համարում է «նախաւոր» տ-ից՝ առանց հնչիւնական հստակ հիմնաւորման։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծաբեր,
անիծանել,
անիծել,
անիծանելի,
հրապարականէծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄνειδος «նախատինք, հանդիմանութիւն»
լիտվ.
niedėti «արհամարհել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193;
Pok. IEW 760
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԹ
-ի, -ից, -ոյ
(անդ, անութ)
«անութ, թեւատակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ant(h)i-
«անութ, թեւատակ»
վերակազմումը հեղինակինն է
վերակազմումը հեղինակինն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անթեմ,
անթմէջ,
ընդանթական,
անութքա(յ),
անթանոց,
ընթանոց,
անթանոցիկ,
անթատակ
Նոր՝
անթացուպ, ուսընդանութ
անթացուպ, ուսընդանութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
añtis «ա...»
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԹԱՆԻ
(անթանիմ)
«հրեական տոմարի յոթերորդ ամիս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἀθανίν < եբր. hātānim
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԹԵՂ
«անթեղ, կրակախառն մոխիր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *anth-
«տաք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *anth-°)
Եթե բաղկացած չէ ան- ոչ ժխտական նախածանցից (հմմտ. անձեռոցիկ, անբանի) եւ թեղ «դեզ, շեղջ, կույտ» բառից, ապա կամ համեմատելի է կամ հայ. բրբ. անթայր «կայծ», հուն. άνθραξ «ածուխ», խեթ. ant «տաք» բառերի (< հ.- ե. *anth-°), կամ վրաց. anteba «կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել» բառի հետ: Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 194) վերջինիս հիման վրա համարում է փոխառություն կովկասյան աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνθραξ «ածուխ»
խեթ.
ant «տաք»
վրաց.
anteba «կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԻԿԱՅ
«անդ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հետո արեւմտահայ տարբերակի մեջ մտած անիկա «այն, նա» դերանվանական ձեւն է՝ ԲՀ-ի «անդ» մոտավոր մեկնաբանությամբ:
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԻՒ
(-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց)
«անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն,
անուաձեւ,
անուաւոր,
միջնանիւ,
չորեքնանիւ
Նոր՝
երկանիւ, հեծանիւ, հեծանորդ, քառանիւ
երկանիւ, հեծանիւ, հեծանորդ, քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua «ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr «պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa «շտապել» (<*snāwēn)
լատվ.
snaujis «օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149;
ԲԷՀ 49;
Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։