Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 350 բառահոդված (էջ 21/35)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՆԱՏԻ «?»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անյայտ է։
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՆԳ- «կանգնելը, կանգուն, ուղղահայաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g"em- «գնալ, գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g"m-gh-) *-gh աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *g"m-gh- ` *g"em-, *g"ā- «գնալ, գալ» արմատի տարբերակը՝ հայերենի համար բնորոշ յուրայատուկ իմաստով (հմմտ. կալ, կայ-)։ m > n անցման համար հմմտ. հայ. եկն, ավ. jantu, հուն. βαινω։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանգուն, կանգնել, կանգնական, կանգնաւոր, կանգնութիւն, կանգնումն, կանգնաչափ, կանգնաչափութիւն, կանգնեան, եռականգուն, երկկանգուն, հինգկանգնեան, տասնկանգնեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եկն
ավ.
jantu
հուն.
βαινω
Տե՛ս նաեւ
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՊ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից, -աց) «կապ, վանն, կախարդանք, տտիպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh- «բռնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kap-) հնարավոր տարբերակիչ
հնդեւրոպական` *ghabh- «բռնել, վերցնել» արմատի (կա նաեւ *gabh-) հնարավոր տարբերակիչ` *kap- համիմաստ արմատի կողքին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապել, կապակցել, կապանք, կապարան, կապանարան, կապան, կապակոշի, կապակոտոր, բազմակապ, երկաթակապ, բադակապ, լեզուակապ, ծնկակապ, շաղկապել, շղթայակապ, կամարակապ, հոյակապ, կապնդեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
habēnā
«փոկ, սանձ» habeō «պահել»
գալլոռոմ.
*gabella
«խուրձ, փայտերի կապոց»
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՌ I «կառուցում, կանգնեցում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʰā- «գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ» իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
բուն արմատական մասով կապված է կալ, կայ-, կանգ արմատների հետ եւ ծագում է *gʰā- «գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ» արմատից՝ իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
-կառել, նաւակառել, կառուած, նաւակառու, ոտնակառել, կառուցանել, կառուցումն, կառոյց, ակնակառոյց, հաստակառոյց, երկնակառոյց, ինքնակառոյց, կալակառոյց, կանխակառոյց, կառչիլ, կարկառ, կառակոյտ, կարկառել, քարակարկառ, լեռնակարկառ, խեցակարկառ
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌՆ I «թաղիք»
Ստուգաբանություն ()
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ կառկուռ «հաճախ» բառը (տե՛ս)՝ սկզբնական «խիտ» ընդհանուր իմաստից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍԿԵԼ ««պղծել, խախտել» կամ «դադարել, պակասել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Երկրորդ իմաստի դեպքում թերեւս կապ ունի կասել բայի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՍԻՈՊԵ (Քասիոպէ) «մի համաստեղութիւն» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Κασσιόπη
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՔԵԼ «?»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստոյգ իմաստով բառ. թերեւս կապւում է կասկել «պղծել» կամ կասկ «գարի» (կասկել «գարի ծամել») բառերի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԾ «կարծիք, ենթադրություն, կասկած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծել, կարծեցյալ, կարծական, կարծեխյուս, կարծիք, կարծոտ, յանկարծ, յանկարծակի, յանկարծուստ, յեղակարծ, յայլակարծուց, կաղակարծ, կեղակարծ, ընդունայնակարծ, դժուարակարծելի, իմաստակարծ, տարակարծ, կարծեկից, տարակարծիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοργος
«սարսափելի, ահեղ, ահավոր»
հ. խըլ.
garg(g)
«դաժան, վայրի, վայրենի»
կիմր.
graen
«տխրություն, թախիծ, վիշտ»
լիտվ.
grazóti
«սպառնալ»
լատվ.
grižuot
«կամակորել, քմահաճել, համառել»
հ. սլ.
groziti
«սպառնալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԾՐ (-ունք, ուշ՝ -երք) «կարծր, պինդ, խիստ, ճգնակյաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծրանալ, կարծրութիւն, կարծրադատ, երկաթակարծր, նիւթակարծր, վիմակարծր, կարծրապաղանթ, կարծրաբեկ, կարծրամարմին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 552; Pok. IEW 353