Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հավ» որոնման արդյունք՝ 787 բառահոդված
· Էջ 21 / 79
Էջ 212, սյունակ 1
ԵՂԱՐ
I
«կին, կին-ամուսին, ամուսնացած կին»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *seue- անդրադարձ դերանվան հետ եւ պատկանի *-l ածանցով կազմված ցեղակցական անունների խմբին:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
քոյր
հայ.
քենի
հայ.
քեռի
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԵԳՆ
(-ան, -ունք)
«եղեգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գույնանիշ արմատից»
որից նաեւ՝ եղելին, այլեւ, հավանաբար, եղեզ, եղերդ(ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեգնեայ,
եղեգնաբնակ,
եղեգնախառն,
եղեգնուտ,
եղեգնիկ,
խունկեղեգն
Նոր՝
շաքարեղեգ
շաքարեղեգ
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԵՍՄԱ(Թ)
(եղեսոմք)
««ելս» (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբրայերեն ինչ-որ բառ
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
տառադարձություն ինչ-որ բառի (հատուկ անվան), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒԿ
«խեղճ, թշվառ, ողորմելի, ավա՜ղ, ափսո՜ս, վա՜յ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
-ուկ վերջածանցով
Աճառյանը բխեցնում է *leug’- «կոտրել, բեկանել» արմատից, բայց սրանից կա բնականոն լույծ-ը (լուծանել)։ *leug’-ի կողքին *leug- ձեւի առանձնացումը հարցը չի լուծում, որովհետեւ հայերենում *g-ն *u-ից հետո նույնպես պիտի փոխվեր ծ-ի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկություն,
եղկելի,
եղկել,
եղկանք,
եղուկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολολυγή «ճիչ, ողբ»
հուն.
ελεγος «եղերերգ»
հուն.
ελεος «կարեկցություն, խղճահարություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22;
Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 216, սյունակ 1
ԵՂՋԻՒՐ
(հին՝ եղջեր), -ջեր, -ջերց (-ջերաւ)
«եղջիւր, կոտոշ, պոզ, սրվակ, մի անկիւնազարդ, այծեղջիւր (պտուղ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-
«վերնամաս, գլուխ, եղջիւր, գագաթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k’reuer- կամ *k’reuro-)
արմատից ենթադրված
*k՛reuer- կամ *k՛reuro- նախաձեւի դեպքում ենթադրվում է *k՛r-ի նույնպիսի զարգացում, ինչպես *bhr-ի դեպքում (աղբիւր եւ եղբայր բառերում), որը քիչ հավանական է․ անհավանական է նաեւ խեթ․ *karauar «եղջիւր» եւ հայ․ եղջիւր բառերի համար *ghr-ով նախաձեւի վերականգնումը (փոխանակ *k՛r-ով նախաձեւի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղջերու,
եղջերատր,
եղջերիկ,
եղջերուաքաղ,
եղջերցել,
միեղջերու,
մահիկեղջիւր,
ռնգեղջիւր,
այծեղջիւր,
միեղջիւր,
եղջերենի,
եղջերաւոր,
եղջիւրաքոյս,
եղջիւրահանդիպեալ
Էջ 216, սյունակ 1
ԵՂՍՈՎԹԻ
(Եսիովթ)
«ողորմություն»
(ԲՀ)
Անստույգ (հավանաբար)
առնված է եբրայական ինչ-որ հատուկ անվան մեկնաբանությունից:
Էջ 216, սյունակ 1
ԵՄՄԱՆ(ՈՒ)
«մեկից եղած»
(ԲՀ)
Անստույգ (հավանաբար)
հավանաբար առնված է Աստվածաշնչի մի հատուկ անվան մեկնաբանությունից (Եմ(մ)ան՞, որ, սակայն այլ կերպ է մեկնվում)։
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԳԱԶ
-ի, -ից, նաեւ -անք
(արագազ)
«որսացանց, թակարդ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ արխ. aragua
(հավանաբար)
«թակարդ, ծուղակ»
Հավանաբար փոխառություն, բայց կովկասյան ծագման (հմմտ. արխ. aragua «թակարդ, ծուղակ» - Ջահ. ՀԼՊ 603-612) եւ իրանական ծագման (իրան. *razg) < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» (Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42) վարկածները համոզիչ չեն:
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 603-612;
Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԶ
-ոյ, ուշ` -իւք
«երազ, քնատեսիլ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(հավանական)
Աղբյուր՝ մ. պ. rāz
(հավանական)
«գաղտնիք»
Աղբյուր՝ ավ. razah-
(հավանական)
«մենակություն, մեկուսացածություն»
Հավանական փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մատնանշված աղբյուրը իմաստով տարբեր է. հմմտ. մ. պ. rāz «գաղտնիք», այլեւ` ավ. razah- «մենակություն, մեկուսացածություն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երազական,
երազահան,
երազատես,
երազացոյց,
երազըմռնիան,
երազիլ,
երազանալ
Մատենագիտություն
AG 147;
ՀԱԲ 34
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԺԻՇՏ
ուշ` -ի, -ից, -աց
«երաժիշտ, երգիչ, նվագող, երաժշտություն, երգ, նվագ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երաժշտական,
երաժշտապետ,
երաժշտակ,
երաժշտասեր,
աներաժիշտ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։