Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԱՓՐ
(դաբր, տափր, տարբ)
«դոփյուն, հոդի փորում եղունգներով»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Եթե բուն ձեւը տափր-ն է, ապա այն կարող է կապված լինել տոփել բայի հետ որպէս ձայնդարձային ձեւ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
դոփել
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՀ
II
«կիզում, այրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhegu̯h-
«այրել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *dhegu̯h- «այրել» արմատից ծագող որեւէ ձեւի հետ։ հայերենին մոտ է հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ» ձեւը, բայց ինչպե՞ս կարող էր այն հայերենի աղբյուր լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրդեհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
daxša
«հրդեհ»
հ. հնդկ.
dāhā
«հրդեհ»
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՀԿԱՆ
«կուսակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dēhkān
«գյուղապետ, կուսակալ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. dahqānā
փոխատու լեզու՝ արաբ. dihqan
«գավառակապետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեհկանութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 139;
Աճ. ՀԱԲ 647
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂ
I
(-ոյ, -աւք, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
«(կանաչ, դալար) խոտ, դեղաբույս, բուժախոտ, դեղ, դարման, թույն, կախարդանք, մարմինն օծելու անուշահոտ յուղ, աչքի ծարիր, թանաք, արեբ, կպչան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
Այստեղից է նաեւ դեղին գույնանունը: *dhel- «ծաղկել, կանաչել» արմատից՝ *dhal- ձեւի կողքին, որից դալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղատու,
դեղել,
դեղագիտութիւն,
դեղագործ,
դեղոց,
դեղախոյնկ,
դեղահունդ,
դեղաբուխ,
դեղուն,
անդեղեայ,
անդեղայ,
անթեղայ,
մաղձադեղ,
մկնդեղ,
սեւադեղ,
դառնադեղ,
թմրադեղ,
կապնդեղ,
հացադեղ,
խաշնդեղ,
ծակնդեղ,
դեղագիր,
դեղատոմս,
դեղատուն,
դեղավաճառ,
դեղատուփ,
դեղափոշի,
դեղին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՂՏԱՅ
«սատանայապետ, վհկապետ» կամ «դեղատու»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապված է հուն. դելտա տառի անվան հետ, բայց ի՞նչ ձեւով
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐՆԳՈՄԻՆ
(դեռն գոմին, դունթիմին)
««հանկարծ» (ԲՀ՝ դեռն դոմին «յանկարծ կարօք»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բառ կամ բառակապակցություն՝ ինչ-որ լեզվից (տեքստից) առնված։
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՇԽՈՒԴ
««այստեղից» (ԲՀ՝ «աստի»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստույգ բառ։ Ծագումն անհայտ է (իրանականա՞ն)։ հմմտ. շխ կապակցությունը, այլեւ դեհուպ բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՆԱԿ
«դժվար, դժվարին, դաժան, անողոք, սաստիկ, մոլեգին, չարաբարո»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dižndak
փոխատու լեզու՝ պ. dižand
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժնակագոյն,
դժնակութիւն,
դժնակատես,
դժնակալուր,
դժնակապէս
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻ
I
(-ոյ)
«դիակ, շաղիղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«անհետանալ, մեռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhuīto-/*dhuēi-)
հիմքից, որ գալիս է արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիտապաստ,
դի(ա)թաւալ,
դիազերծ,
դիակալ,
դիակապուտ,
դիահանք,
դիակն,
դիազննություն,
դիակառք,
դիահերձել,
դիահերձում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
dīth
«վերջ, մահ»
հ. անգլ.
dwīnan
«հանել, անհետանալ»
լիտվ.
dīsti
«հանգչել, մարել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 666;
Pok. IEW 261
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԼՈՒԿ
«բծավոր զինագոխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
Հավանաբար կապված է դեղ, դալար խմբի հետ՝ *dhel- ձեւից, միայն եթե ճիշտ է Ռ. Ղազարյանի «Բուսանունների բառարանի» (էջ 26) աղբյուրը:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։