Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 250 բառահոդված (էջ 21/25)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԱՐՏԵԼ (ԻԼ) «պարտության մատնել, հաղթել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ni-part «մարտ, կռիվ»
փոխատու լեզու՝ խոս.-սակ. purr (pr-nu-) «հաղթել»
Ջահ. ՀԼՊ 541: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 68) միացնում է պարտ «պարտք» արմատի հետ որպես փոխաբերական գործածություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարտութիւն, պարտումն, անպարտելի, դիտապարտելի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541; Աճ. ՀԱԲ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՏԽԻԼ II «պայթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
պտղիլ բայի՝ դ-ի խլացմամբ կազմված ձեւ՝ պտուդ-ից
Էջ 652, սյունակ 1 Էջ 652
ՋԻԼ (-ի -ա) (ջիղ, ջեղ) «ջիղ, ուժ, զորություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guhisla- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջլաձիգ, ջլապինդ, ջլատել, ջլուտ, ջղուտ, ջղային, ջղայնութիւն, ջլախտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պրուս.
gislo
«երակ»
լատ.
filum
«թել»
հ. սլավ.
žila
«երակ, ջիղ»
Մատենագիտություն
H. AG 486; Աճ. ՀԱԲ 127
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՆԴԵԼ (բ.) (նաեւ չնդել) «զորթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghend- «բռնել» *ghend- > զինտ > զինդ
արմատից՝ (*ghend- > զինտ > զինդ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pre-hendō
«բռնել, զորթել»
Էջ 668, սյունակ 1 Էջ 668
ՍԱՊԱՊԵԼ «հաստատել, կրթել, սեղմել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. sabab «իմաստի ազատ մեկնաբանությամբ»
իմաստի ազատ մեկնաբանությամբ
Էջ 670, սյունակ 1 Էջ 670
ՍԱՐ(-Ք) (-ու) «սարք, հանդերձանք, կահոյք, պատրաստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «թել, հիւսել, կցել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարել, սարուած, սարութիւն, ոսկեսար, ոսկիասար, ոսկեսարեայ, ոսկեսարեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սարդ
հայ.
սար-ք
հուն.
κάίρος
«հիւսուածքի թել»
հուն.
καιρόω
«հիւսուածքը կապել» հայ-հունական զուգաբանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 188
Էջ 671, սյունակ 1 Էջ 671
ՍԱՐԴ II (-ի, -ից) «սարդ (միջատ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er- «հիւսուածքի թել, հիւսել, կցել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k’r-ti-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարդոստայն, սարդանկու, սարդաբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սար-ք
հայ.
սարի-ք
հուն.
κάιρος
«հիւսուածքի թել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 186
Էջ 672, սյունակ 1 Էջ 672
ՍԱՐԻ(-Ք) «շղթա, կապանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «թել հյուսել, կցել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ker- «թել հյուսել, կցել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սարք
Էջ 672, սյունակ 1 Էջ 672
ՍԱՐՄԱԽ «թելուկազգի մի բույս՝ բաղբ, բալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. sarmaq
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 189
Էջ 672, սյունակ 1 Էջ 672
ՍԱՐՍԵԼ (ԲՀ՝ սարս «երկյուղ») «դողալ, սոսկալ, սարսափել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- (անմիջական նախաձեւ՝ *k'r-k'-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 191) սարսափ «սարսափ» բառը դիտում է որպես կրկնավոր արմատ եւ բխեցնում *սափ արմատից, բայց -սափ-ով ձեւերը կարող են լինել նաեւ -սափ արմատով կազմված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարսելի, սարսումն, սարսափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սառն
հայ.
կարկել - կարկափել
հայ.
թարթել - թարթափել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 191