Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ապա» որոնման արդյունք՝ 996 բառահոդված
· Էջ 21 / 100
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՐԴԱՍՏԻՂԱԼԻՆՈՍ
(բուրդամուլալինոս)
«մի տեսակ գինի»
Փոխառություն
Հունարեն բառակապակցության՝ արաբերեն տառադարձության աղավաղված ձեւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 489
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱ
(բրբ. գո-)
«գալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uadh-
«քայլել, գնալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi)
dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ,
արեւագալ,
զգալ,
զգայուն,
զգաստ,
զգաւն,
ապագայ,
անգայ,
բացագայայլ,
յառաջագայայլ,
շրջագայայլ,
պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vadō «գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ.
wadan «ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂ
«շատ»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«սեղմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-)
Եթե ճիշտ է ավանդված, ապա թերեւս հնդեւրոպական ծագում ունի:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
alia «ժողով»
հուն.
alis «բազմությամբ, բավականաչափ»
հ. սլավ.
velьmi «շատ, հույժ»
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱԿ
«մահիճ»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, դարձնել, շրջել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-ak')
Եթե ճիշտ է ավանդված, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ul-ak' *uel- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատից եւ ձայնդարձով կապված է գողտ «մահիճ» (ԲՀ) եւ գողկ «մահիճ» (Մալխ. ՀԲԲ) բառերի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 504) կարծում է, թե կարող է լինել գահակ «օղ, լամբակ» բառի վրիպակը, բայց նա նկատի չի ունեցել գողտ եւ գողկ բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vala-, valaka- «կլոր, գերան»
հուն.
ελενη «զամբյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱՓ
«մարտոց, սուսեր, թուր»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս առնված է աստվածաշնչային համապատասխան հատուկ անվան որեւէ մեկնությունից:
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱՓԱՐ
««կաղապար, նախատիպ, օրինակ, պատկեր» (նոր՝ «հասկացություն»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *kal(a)pad
Աղբյուր՝ հուն. καλαποδιον
իրան. *kal(a)pad, հուն. καλαποδιον (կ > գ անցմամբ, որ տեղի չի ունեցել նույն ծագումն ունեցող կաղապար բառի մեջ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղափարել,
գաղափարութիւն,
նախագաղափար,
նախագաղափարել,
նախագաղափարութիւն,
գաղափարաբանութիւն
Նոր՝
գաղափարական, գաղափարակից, գաղափարանշան
գաղափարական, գաղափարակից, գաղափարանշան
Մատենագիտություն
H. AG 163, 354;
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԵԼ
«ծածկել, թաքցնել, պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պահել, ծածկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul- կամ *uol-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul- կամ *uol- *uel- արմատից, որ կարելի է առանձնացնել *uer «պահել, ծածկել» արմատի կողքին որպես տարբերակ: Յ. Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 116, 1) հ. հնդկ. բառը բերվում է *uar- «պահել, ծածկել» արմատի տակ, բայց հայերենը եւ թերեւս հին հնդկերենը (որտեղ հ.-ե. *l-ի *r- արտացոլումը սովորական է, իսկ *r-ի l- արտացոլումը հազվադեպ) ցույց են տալիս *uer-ի կողքին *uel- ձեւի հնարավորություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) բխեցնում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vala «ներփորվածք, փակ տարածություն, այր»
ավ.
vara- «շրջափակված տեղ, ցանկապատված տեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 116, 1;
Աճ. ՀԱԲ 573
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՁԵՐ
«սռնապան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ժող. լատ. calcea
«կոշիկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՏ
«գաղտնի»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։