Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 21 / 466
Էջ 52, սյունակ 1
ԱՆԳԱՐ
(-ի)
«համարում, կարգավիճակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական angārtan
«համարել, կարծել»
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգարել (-իլ)
Մատենագիտություն
H. AG 97;
Աճ. ՀԱԲ 183
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳԻԱՑԵԼ
«մերժել, հերքել»
Ծագումն անհայտ է
Սխալ բառաձեւ, որ ստացվել է ընգեաց=ընկեց կատարյալին արհեստականորեն անորոշ ձեւ տալով. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 184) բերում է հուն. բնագրի աղավաղված ձեւը՝ ἀνέτρεφω «սնել», փոխանակ ἀνατρεπω «կործանել, տապալել, հերքել»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 184
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳԶ
I
(անգզ)
«գիշակեր մի թռչուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ank/g-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ankulo-)
արմատից. հմմտ. հուն. αγκυλος «ծուռ, ծռակտուց», բոխ. Ա onkalam, Բ onkolmo «փիղ» (ըստ կնճիթի):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγκυλος «ծուռ, ծռակտուց»
բոխ. Ա
onkalam «փիղ» (ըստ կնճիթի)
բոխ. Բ
onkolmo «փիղ» (ըստ կնճիթի)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 412
Տե՛ս նաեւ
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳԶ
II
(անգզ)
«ունկ, կանթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ank-
«ծռել, թեքել»
անգզ «մի գիշատիչ թռչուն» բառի իմաստային մի զարգացումն է: Աճառյանը, (ՀԱԲ 1, 184) բխեցնում է պրսկ. angul(a), (angēla) «օղակ, կնճկամայթ» բառից, որի հնչյունական նման փոփոխությունը անհավանական է:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 184
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳՈՍ
(-ից)
(անգոսն-, անկոսն-, անկուսն-, անկոշն-, անկուշն, անկուշ-, անկուս-)
«արհամարհանք, մեծամտություն, ամբարտավանություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ang/k-
«ծռել, թեքել»
արմատից, որից կազմված են մարմնի մասերի զանազան անվանումներ: Հնարավոր է նաեւ բառի փոխառություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգոսնել,
անկոսնել,
անկոսնտել,
անկոշնել,
անգոսնասեր,
անգոսնասիրութիւն,
անգոսնութիւն,
անգոսնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angustha «ոտքի բթամատ»
ավ.
angušta «ոտքի մատ»
հ. վ. գ.
ancha, anka «ծոծրակ»
հ. իսլ.
ekkja «կրճ. գարշապար»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԴ
I
«այնտեղ, վաղ, այն ժամանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ծագման ն- ցուցականից (ն-ա, -այ-ն, -ն)՝ ա- նախամասնիկով եւ -տ- > դ (ռնգայինից հետո) վերջամասնիկով, որը հանդես է գալիս նաեւ ա-ս-տ «այստեղ» բառի մեջ: Հնարավոր է կապը հուն. ένθα, իռլ. and «այնտեղ» բառերի հետ, այսինքն՝ շատ հին կազմություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդէն,
անդանոր,
անդուստ,
անտուստ,
անդր,
անդրէն,
անդստին,
անտի,
անդի,
անդրագոյն,
անդրադարձ,
անդրութիւն,
անդրանալ,
յանդրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ένθα «այնտեղ»
իռլ.
and «այնտեղ»
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴ
II
(-ոյ, -ի, -ից)
(հանդ)
«հանդ, վարելահող, արտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
արմատից
Ավելի քիչ հավանական է կապել անդ «շեմք» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաստան,
անդապահ,
անդել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բոխ. Ա
ānt «հարթություն»
բոխ. Բ
ānte «հարթություն» (հայ-բոխարական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 40-41;
Աճ. ՀԱԲ 186
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴ
III
«շեմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *an(ə)tā-
«դռան սյուներ»
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրանդք,
դրանդի,
անդաստակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ātā «դռան շրջանակ»
լատ.
antae «դռան առջեւի սյունաշարք»
հ. իռլ.
ond «նախասենյակ»
Մատենագիտություն
H. AG 419;
Աճ. ՀԱԲ 186
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴԱՃԵԼ
(անդիճ-ել, անտիճ-ել, անդէճ լինել, հանդիճել, հանդիջել)
«մտածել, քննել, խորհրդածել, մտմտալ, մտահոգ լինել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. andāčak
«ապացույց, օրինակ»
Աղբյուր՝ մնք. andač
«չափել, նախատել, դատել»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաճումն,
անդէճք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 186-187
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴԱՄ
(-ոյ, -աւք)
«մարմնի մաս, անդամ, սեռական անդամ, մարմին, մասնակից»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրթ. handām
Աղբյուր՝ մ. պ. andām
Աղբյուր՝ պ. andām
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդամաբիւ,
անդամալոյծ,
անդամայաղթ,
յաղթանդամ,
ծանրանդամ,
ձիանդամ,
խեղանդամ,
հաշմանդամ,
անդամագրել,
անդամավճար,
անդամատել,
առնանդամ
Մատենագիտություն
H. AG 98;
Աճ. ՀԱԲ 187;
Ջահ. ՀԼՊ 514
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։