Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2355 բառահոդված (էջ 209/236)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 680, սյունակ 1 Էջ 680
ՄԻՆ II «անձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *psen- «ստինք» (անմիջական նախաձեւ՝ *spen)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միասին, անսին, սնանիջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 681, սյունակ 1 Էջ 681
ՍԻՍԵՌՆ (սեռ. սիսեռան, սիսռան) «սիսեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eik'eron- (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ik'er-) եւ այլ ձեւերի կողքին
Կրկնավոր այս ձեւը առկա է նաեւ կովկասյան լեզուներում, որոնց կապի բնույթը հնդեւրոպական ձեւերի հետ պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիսեռնախորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. (մակեդ.)
κίκερροι
լատ.
cicer
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 601, 612
Էջ 681, սյունակ 1 Էջ 681
ՍԻՍՂԱՆԻ «այծատերեւ, ճանճիկ, - բուրավետ ցախակեռաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «բարակ ցողուն, ծղոտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ei-k'el-) կրկնավոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 681, սյունակ 1 Էջ 681
ՍԻՐՈՆ (սիրուն) «նռան ծաղիկ (ճոպինար)»
Ստուգաբանություն ()
կազմված է սէր արմատից:
Էջ 681, սյունակ 1 Էջ 681
ՍԻՐՏ -ի, -ից «սիրտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ k'erd- «սիրտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սրտանալ, սրտաբան, սրտաբեկ, արտառուչ, սրտակեզ, քաջասիրտ, հայկասիրտ, թանձրասիրտ, անսրտություն, գազանասիրտ, խստասիրտ, նեղսրտիկ, միասիրտ, սրտամորմոք, սրտոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καρδία
Էջ 682, սյունակ 1 Էջ 682
ՍԻՒՆ (-եան, ուշ՝ -ի) «սիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'iōn-
հայ-հունական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիւնակ, սիւնեակ, սիւնաձեւ, սիւնակեաց, սիւնեայ, սիւնազարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κίων
Մատենագիտություն
H. AG 490; Աճ. ՀԱԲ 221
Էջ 682, սյունակ 1 Էջ 682
ՍԻՒՐՈՒԶ «զօրահաւաք անող» (ռազմ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. sürjb «նախիրը քշող»
թուրքական աղբիւրից. (թուրք. sür «հոտ, նախիր» եւ «ամբոխ» արմատից)։
Էջ 682, սյունակ 1 Էջ 682
ՍԼԱԼ «ուշադիր նայել, դիտել, զննել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «հենել»
Հազիւ թէ կապ ունենա հնդեւրոպական *k'el- «հենել» արմատի հետ, որտեղից ծագում է լատ. ausculto «ուշադրութեամբ լսել, ականջ դնել» բայը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
ausculto
«ուշադրութեամբ լսել, ականջ դնել»
Էջ 682, սյունակ 1 Էջ 682
ՍԼԱՆԱԼ «սլանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ul-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *k'ul- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սլացումն, սլացք, սլացիկ, քաջասլացիկ, երագասլաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
sūl'em
«նետուել, հարձակուել»
ռուս.
слать, сылать
«ուղարկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Էջ 682, սյունակ 1 Էջ 682
ՍԼԱՔ (-ի-ա) «սուր ծայր (նետի, նիզակի)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'u- «սուր, սրածայր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'u-l-) l-լայնացում
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'u-l-` *k'u- «սուր, սրածայր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սլաքալեզու, սլաքարզել, սլաքեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
çū-la-
«նիզակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 224; Pok. IEW 626