Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 782, սյունակ 1
ՔԷՆ
-ու
«ոխ, վրէժ, նախանձ, քէն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuoinā-
«վրէժ, պատիժ, յանցանքի քաւութեան համար նշանակուած գին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քինալ,
քինանալ,
քինախնդիր,
քինաւոր,
անքէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
kaēnā-
«պատիժ, վրէժ»
մ. պ.
kēn
«վրէժ, թշնամութիւն»
հուն.
poinē
«արեան գին, փրկանք, քաւութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 575-576
Էջ 783, սյունակ 1
ՔԻՄՔ
(-ի, -աց)
«քիմք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuem-
«ներս քաշել, կուլ տալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քմազարդ,
օձաքիմ,
քմձադրել,
քմահաճ,
քմծիծաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
camati
«կուլ տալ»
պրս.
cam
«ուտելիք»
հուն.
τέμνοντα
«քամել, ծծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 579
Էջ 784, սյունակ 1
ՔԻՐՏՆ
-ն
«քրտինք, ծանր աշխատանք, դժվար գործ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *suid-
«քրտինք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *suidro-)
դրափոխութեամբ` *քիտր > քիրտ
«քրտինք» արմատից (դրափոխութեամբ` *քիտր > քիրտ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քրտնիլ,
քրտնել,
քրտնանել,
քրտնալ,
քրտնուլ,
քրտնալից,
քրտնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἱδρώς
«քրտինք»
հ. հնդկ.
sveda-
«քրտինք»
ավ.
xvaēda-
«քրտինք»
լատ.
sudor
«քրտինք»
Մատենագիտություն
H. AG 503;
Աճ. ՀԱԲ 581
Էջ 784, սյունակ 1
ՔԻՒ
-ի, -աց (գործ. քուաւ)
«շէնքի կտուրի եզր, ծայր, դուրս ցցուած մաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu-
«ծածկել, պատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skēu-)
«ծածկել, պատել» արմատից, որից նաեւ խոտ, ցիւ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քուաւոր,
քուաքատակել,
քարաքուի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 581
Տե՛ս նաեւ
Էջ 785, սյունակ 1
ՔՈՅՐ
(քեռ, քուր, քոր, քուեր)
(քեռ, քերբ, քորբ, քերց)
«քույր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *suésōr-
«քույր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քոյրզգիր,
քոյրատեաց,
մաւրաքոյր,
հաւրաքոյր,
քեռայր,
քեռորդեակ,
քուրական,
քորորդի,
քուերորդի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
svásar-
ավ.
xvanhar-
մ. պ.
xvāhar
պ.
xvāhar
լատ.
soror
«քույր»
Մատենագիտություն
H. AG 504;
Աճ. ՀԱԲ 586
Էջ 787, սյունակ 1
ՔՈՒՆ
-ոյ
«քուն, նինջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *swop-
«քուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *swopno-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քնած,
քնէած,
մահաքուն,
տքնիլ,
տքնութիւն,
քաղցրաքուն,
քնափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
svápna-
ավ.
xvafna
հուն.
ὕπνος
լատ.
somnus
«քուն»
Մատենագիտություն
H. AG 504;
Աճ. ՀԱԲ 591-592
Էջ 788, սյունակ 1
ՔՈՒՔ
II
(-ոյ)
(քոք)
«ողբ, հառաչանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kū-
«գոչել, կանչել»
արմատից
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *kū- «գոչել, կանչել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քոքալ,
քոբալ,
քքումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kāuti-
«գոռալ, աղաղակել»
լատ.
cucubio
«կկուի ձայն»
հուն.
κίκυβος
«բու, կկու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 597
Էջ 789, սյունակ 1
ՔՍԱՆ
(-ի)
«քսան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uiknti-
«քսան»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *uiknti- «քսան» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քսանամեան,
քսանամեակ,
քսանեթին,
քսաներորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vimçatí-
լատ.
vīgintī
հ. իռլ.
fiche
«քսան»
Մատենագիտություն
H. AG 504;
Աճ. ՀԱԲ 598
Էջ 793, սյունակ 1
-ԱԺԵՏ
(աժետ, ուշ՝ -աժոտ, -աժատ)
«լուսաժետ, որկորաժետ, որովայնաժետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. žatan (zatan)
«խփել»
Կազմված է -ա- հոդակապից (հին հիմքային տարրից) եւ բուն -ժետ բաղադրիչից, որ ծագում է իրան. žatan (zatan) «խփել» բայի հիմքից՝ «-հար» նշանակությամբ։ Հանդիպում է իրանական փոխառություններում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաժետ,
որկորաժետ,
որովայնաժետ,
ախտաժետ,
դիւաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 793, սյունակ 1
-ԱԼԻ
(-ելի, -իլի)
«զարմանալի, իմանալի, ուտելի, ընդունելի, հեղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-liyo-
(անմիջական նախաձեւ՝ *-l(o))- + *-iyo-)
բաղադրյալ ածանց
Դերբայական այս ածանցը կազմված է հիմքային ձայնավորներից (ընդ որում -ի-ն փոխարինվում է -ե-ով, իսկ -ու-ն սղվում է) եւ -լի տարրից։ Թոխարական զուգահեռը ցույց է տալիս, որ -լի, սեռ. -լւոյ ածանցը գալիս է հնդեւրոպական...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զարմանալի,
իմանալի,
ուտելի,
ընդունելի,
հեղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թոխ.
-lye, -(l)le
«գերունդիումի կազմիչ՝ պարտավորվածության իմաստով»
Մատենագիտություն
Тохарские языки 1959, 97
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։