Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 206 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԵՏԻՆ «կտակ»
Իմաստափոխություն
Յետին «վերջին» բառն է՝ գործածված «վերջին կամք, կտակ» իմաստով. Աճառյանը (կասկածով համարում է խաբարված յետկար բառը, բայց նշում է, որ Ղեւոնդ պատմիչը գրում է. «Գրե զվերջինս բանից իւրոց»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 397
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԻՂԿ «հղկված, հարթ, ողորկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peleg- «լայն եւ հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pelg-) *pla-g-, *pla-k-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յղկել, յեղկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նիդերլ. flack «հարթ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԻՄԱՐ (-ի, -աց) (իմար) «հիմար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «խանգարել, բարկացնել, արհամարհել, մոռանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *i(n)-mr-)
Կարող է ծագած լինել հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յիմարիլ, -անալ, յիմարութիւն, յիմարակորոյս
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅԻՍՈՒՆ (յսուն), -ի, -ից, ուշ` նաեւ -ունց, -անց (յսուն) «հիսուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *penkwek'omt- «հիսուն» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յիսնամեան, յիսնապետ, յիսներորդ, յիսնակ, յիսնեակ, յիսնապետ, յիսնամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. paňčāçát
ավ. pančāsat
հուն. πεντήκοντα
Մատենագիտություն
H. AG 477; Աճ. ՀԱԲ 400
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅԻՐԱԼ «թուլանալ» (ԲՀ` «մեղկիլ»)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)- «ցաւեցնել, վնասել, պարսաւել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pi-)
կապ ունի հնդեւրոպական արմատի հետ, որից հայ. հիւանդ (տե՛ս)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅԻՐԵԼ «միացնել, շարել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ser- «շարել, միացնել»
հնդեւրոպական արմատից, որից յեռուլ (տե՛ս)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՂՓԱՆԱԼ (յղփիլ) (յղփիլ) «լիանալ, հագենալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել, թափել» արմատի կրկնաւոր ինչ-որ ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յղփութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. յղի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՈԲԵԼ (յովբել, յոբեդ), -ի (յովբել, յոբեդ) «հրեաների թողության տարին, որ նշվում էր հիսուն տարին մեկ, այդ տարիների միջեւ ընկած հիսնամյակ, (ուշ) տարեդարձ, հոբելյան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἰώβηλος < եբր. yōbēl- «խոյ») (նկատի է առնվում geren hayōbēl «խոյի եղջյուր, որով ազդարարվում էր հոբելյանական տարին»
նկատի է առնվում geren hayōbēl «խոյի եղջյուր, որով ազդարարվում էր հոբելյանական տարին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոբելի, յոբելեան, յոբեղեան
Մատենագիտություն
H. AG 366; Աճ. ՀԱԲ 401
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈԳՆ (յոքն), -ունք, ունց «շատ, բազում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghen- «ուռչել, առատ լինել, լիություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *og-ion-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոգնագնալի, յոգնաճարակ, յոգնաշնորհ, յոգնիլ, յագնիլ, յօգնիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ghana «առատ»
լիտվ. ganà «բավականին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 491
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈԼՈՎ (ոլով), -ի, -ից «շատ մարդ, բազմություն, շատ, բազում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-eu-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոլովութիւն, լեռնայոլով, լեռնահոլով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. purú-
հ. պ. pouru-
հուն. πολύς «շատ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 48; Աճ. ՀԱԲ 402-403