Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2100 բառահոդված (էջ 205/210)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 758, սյունակ 1 Էջ 758
ՓԱՆԱՔ «տկար, խեղճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *spen- «կարոտ կամ պակասավոր լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sphn-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sphn-` *spen- «կարոտ կամ պակասավոր լինել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σπάνις
«պակասություն, աղքատություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 479
Էջ 760, սյունակ 1 Էջ 760
ՓԱՐԵԼ I «պարփակել, ընդգրկել, պարունակել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sper «ոլորել, փաթաթել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sper «ոլորել, փաթաթել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փարիլ, փարումն, փարելի, սփարիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σπείρα
«օձի ոլորվելը, գալարք»
լիտվ.
springstù
«խեղդել»
լատիշ.
saspranga
«կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 488
Էջ 762, սյունակ 1 Էջ 762
ՓԵՂԿ (-ի) «վարագույր, վրանի պատ, լեռան ստորոտ, փեղկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *spelg- «ճեղքել, բացել, պատռել, պատռվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *spelg- (*sphel-, *phel-))
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *spelg-` *spelg- (*sphel-, *phel-) «ճեղքել, բացել, պատռել, պատռվել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փեղկիլ, երկփեղկ, խորանափեղկ, վերնափեղկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
phálati
«ճեղքվել, կիսվել»
հուն.
σφαλάσσειν
«կտրել»
լատ.
spolium
«կաշի, ավար»
հ. վ. գ.
spaltan
«ճեղքել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 677; Աճ. ՀԱԲ 495
Էջ 763, սյունակ 1 Էջ 763
ՓԵՌԵԿ «ճեղք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sphēr- «ճեղքել, բացել, կիսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sphēr-g-)
արմատից. հմմտ. հուն. σπαράσσω «պատռել», հ. իսլ. spiorr «շորի պատռած կտոր», լիտվ. spragėti «պայթել»։ Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 4, 496), -եկ-ը կարող է լինել վերջածանց կամ *-g աճականի արտացոլումը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փեռեկել, փեռեկումն, փեռեկտել, պեռեբել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σπαράσσω
«պատռել»
հ. իսլ.
spiorr
«շորի պատռած կտոր»
լիտվ.
spragėti
«պայթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Էջ 763, սյունակ 1 Էջ 763
ՓԵՐԹ (-ի) «կտոր, պատառ, ծվեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sphēr- «ճեղքել, պատռել, կիսել» -թ աճականով
«ճեղքել, պատռել, կիսել» արմատից՝ -թ աճականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փերթել, միափերթ, սեկափերթ, փերթկար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499
Տե՛ս նաեւ
Էջ 764, սյունակ 1 Էջ 764
ՓԻՆ «աղբ, կղկղանք, կեղտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *spino- «փրփուր, կեղտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pino-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pino- ` *spino- «փրփուր, կեղտ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շանփին, շնփին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πῑ́νος
«կեղտ, բիծ»
հ. հնդկ.
phéna-
«փրփուր»
հ. պրուս.
spoayno
«փրփուր»
լատ.
spuma
«փրփուր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Էջ 764, սյունակ 1 Էջ 764
ՓԻՆԱՏ «աղքատ, խեղճ, թույլ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *spen- «հենել» արմատի հետ, որ հիշատակում է Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 505)։ Թերեւս կապ ունի փանաք հոմանիշի հետ (տե՛ս)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 767, սյունակ 1 Էջ 767
ՓՈՒԹ «կտոր, պատառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *speud- «ճնշել, շտապել»
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σπουδή
«խնամք, ջանք, փոյթ»
ալբ.
pune
«գործ, աշխատանք» <*spudna
լատ.
pudet
«ամաչել»
Մատենագիտություն
H. AG 501; Աճ. ՀԱԲ 515
Էջ 767, սյունակ 1 Էջ 767
ՓՈՐՁ (-ոյ, -ի) «փորձ, քննություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «փորձել» (անմիջական նախաձեւ՝ *phor-g`)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փորձանք, փորձութիւն, անփորձ, երազափորձութիւն, բազմափորձ, փորձառու, փորձնական, փորձաբար, փորձարկել, փորձանոթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πείρα
«փորձ, փորձառություն»
լատ.
periculum
«փորձ, փորձարկություն, վտանգ, փորձանք»
լատ.
experimentum
«փորձ, փորձարկություն»
հ. վ. գ.
fara
«լրտեսում, վտանգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 520
Էջ 768, սյունակ 1 Էջ 768
ՓՈՒԼ (*բուլ) «փլվածք, ավերակ, լուսնի նվազում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *phol- «ընկնել, փլվել»
Բնիկ հնդեւրոպական` *phol- «ընկնել, փլվել» արմատից. հմմտ. հ. բ. գ. fallan «ընկնել», լատտ. fallo «խաբել», հ. իսլ. falla «ընկնել»: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 522) բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից` վրաց. phxuna «փշրել, կոտրատել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փլանիլ, փլուցանել, փլուզանել, փլատակ, վիմափուլ, բլցնել, բլբլակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. բ. գ.
fallan
«ընկնել»
լատտ.
fallo
«խաբել»
հ. իսլ.
falla
«ընկնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 522