Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 205 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՍԵԼ I (լուս-), կտր. լուայ ««լսել, հնազանդվել, զգալ, հոտ առնել» (լու «լելի»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klu-k'e-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *klu-k'e-` *kleu- «լսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լսելի, լսելիք, լսողութիւն, լսելութիւն, լու, լուական, թերալսել, անլսութիւն, հլու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. crnōti (<*k'l-neu-)
հուն. κλέω «փառաբանել»
լատ. clueo «կոչվել, անվանվել, համարվել»
հ. իռլ. cloth «հռչակ, փառք»
գոթ. hliuma «լսողություն»
ռուս. слышать «լսել»
ռուս. слушать «լսել»
ռուս. слух «լսողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 453; Աճ. ՀԱԲ 306-307; Pok. IEW 605-606
Տե՛ս նաեւ
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՐՏԻԿ «մի աման»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս աղավաղված ձեւ
Էջ 305, սյունակ 1 Էջ 305
ԼՈԴ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հյուսիս-եւրոպական (կելտական կամ սկանդինավյան) (՞)
հայտնի չէ փոխառության ուղին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. lōdī ((< կելտ. ՞))
հ. սկանդ. ludi
հ. վ. գ. ludo
հ. վ. գ. lobo
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 307-308
Էջ 305, սյունակ 1 Էջ 305
ԼՈՇ «արջտակ, բաղբ (բույս)» (բույս)
Ստուգաբանություն
Ստուգաբանորեն կապված է լոշ «լոշ, լավաշ» բառի հետ (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԲ I (-ի, -ից) «խաբում, խաբելը»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. xabb (թերեւս) «խաբեբա»
Աղբյուր՝ արաբ. taxbīb (թերեւս) «խաբել»
արաբերենից (այսպես կոչված ասորա-արաբական կոյնեից)։ Քիչ հավանական է Lewy-ի համեմատությունը (KZ 52, 1924, 310) սլ. *xabati «փչացնել» բայի հետ, որի համար ավելի հավանական է կապը *xabati «բռնել, կծել» ձեւի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաբել, խաբանք, խաբեայ, խաբեբայ, խաբեութիւն, խաբկանք, խաբկիլ, խաբկոտ, խաբու, խաբուսիկ, խաբողիկ, անխաբ, արագախաբիկ, մտախաբ, ճարտարախաբ, որսորդախաբ, դիւախաբ, դիւրախաբող
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 309; Ջահ. ՀԼՊ 486; ԷՍՍՅԱ 7
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԲԱԲԱՅ «ուրախություն» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
աղավաղված հոդված. ձեռագրերից մեկում գրված է խաբեբայ։
Մատենագիտություն
ԲՀ 378
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԴ I «մի տեսակ սուր (զենք)»
Փոխառություն (թերեւս)
իրանական աղբյուրից, եթե պատահական չէ կապը հ. հնդկ. khadgá- «սուր (զենք)» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. khadgá- «սուր (զենք)»
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ I «քար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. xāz «չեչաքար, պեմզա»
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայլախազ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 310
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ II (-ի) «գիծ, գիր, ձայնագրական նշան, նետի սայրի ճեղք»
Փոխառություն (թերեւս)
կովկասյան փոխառություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խազել, խազած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. xazi «գիծ, շարք»
ուդ. xaz «գիծ»
լազ. xaz «գծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 310
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ III «մոլեգնորեն ցանկացող»
Փոխառություն
Ծագում է իրանական աղբյուրից եւ փոխառված է դատախազ, մատակախազ բառերի կազմում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 311) նույնացնում է խանձ արմատի հետ՝ նձ/զ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեխազութիւն, իգախազութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. xvāstan (xvāz)
սողդ. juz «ուզել, խնդրել, պահանջել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522; Ջահ. ՀԼՊ 526; Ջահ. ՀԼՊ 533; Աճ. ՀԱԲ 311