Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 204 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՇԱՌ (-ոյ, -ի, -աց) «կաշառք»
Ծագումն անհայտ է
Աղբյուր՝ ակկադերեն kašu(m) (Քիչ հաւանական է) «նուիրել»
Քիչ հաւանական է կաշ-ն անջատել եւ դիտել որպէս փոխառութիւն ակկադերենից՝ kašu(m) «նուիրել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշառել, կաշառաբեկ, կաշառագնաց, կաշառակուրծ, կաշառառու, կաշառանալ, անկաշառ, կաշառակեր, կաշառակերութիւն
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՇԻ (-ւոյ, -եաց) «կաշի, մորթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադ. kūšu (թերեւս) «կաշի»
Փոխառութիւն թերեւս սեմական աղբիւրից (սա էլ՝ սումերերենից): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 518) սրան է միացնում նաեւ արաբ. qaš' «չորանալ» արմատից ծագող qašā'a «մի կտոր չորացած կաշի», qaš'a «չոր մորթ» եւ այլ բառեր, որոնք ակկադ. բառի հետ կապ չունեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշռանալ, կաշեայ, հաստակաշի, եաթնեկաշնեան, կաշեգործ, կաշեգործութիւն, կաշեկազմ, կաշեղէն, կաշեպատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՇԿԱՆԴԵԼ «ամուր կապել»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն, որի բուն արմատն է կանդ. քիչ հաւանական է սրա ծագումը հնդեւրոպական *gen- «սեղմել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշկանդում, անկաշկանդ
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՊ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից, -աց) «կապ, վանն, կախարդանք, տտիպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh- «բռնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kap-) հնարավոր տարբերակիչ
հնդեւրոպական` *ghabh- «բռնել, վերցնել» արմատի (կա նաեւ *gabh-) հնարավոր տարբերակիչ` *kap- համիմաստ արմատի կողքին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապել, կապակցել, կապանք, կապարան, կապանարան, կապան, կապակոշի, կապակոտոր, բազմակապ, երկաթակապ, բադակապ, լեզուակապ, ծնկակապ, շաղկապել, շղթայակապ, կամարակապ, հոյակապ, կապնդեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. habēnā «փոկ, սանձ» (habeō «պահել»)
գալլոռոմ. *gabella «խուրձ, փայտերի կապոց»
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱԼ (-ոյ, -ի, -աց) (ղապալ, խապալ) «կապալ, վարձակալություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qabāla
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապալառու, կապալատու, կապալատուր, կապլվոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 521
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱԿ (կապեկ) «կարճ վերարկու, կարճ կապա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. kepek < կազմված է պ., արաբ. qabā ձեւից, որից` հայ. կապայ
թրք. kepek (< կազմված է պ., արաբ. qabā ձեւից, որից` հայ. կապայ)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱՐ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «կապար, արճիճ, կապարե գրիչ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադ. abāru(m) < սումեր.?) > արամ. ab(b)ār (բայց որտեղի՞ց է կ-ն (թերեւս)
սեմական աղբյուրից. հմմտ. ակկադ. abāru(m) (< սումեր.?) > արամ. ab(b)ār (բայց որտեղի՞ց է կ-ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապարեայ, կապարայայտ, կապարակիր, կապարանման, կապարել, կապարագոյն
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱՐ II (ուշ՝ կապպար) «մի բույս՝ կապար, կապերցախ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qapār (ավելի քիչ հավանական է)
Աղբյուր՝ իրան. *kapar (ավելի քիչ հավանական է)
Աղբյուր՝ արաբ. qabbār (ավելի քիչ հավանական է)
ասոր. qapār կամ իրան. *kapar. ավելի քիչ հավանական է հուն. κάππαρις, որ ունի կրկնակ պ։ Կապպար ձեւը ծագում է արաբ. qabbār ձեւից։ Հյուբշմանը (AG 165) համարում է հունարենից, Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 523)` ասորերենից կամ պահլավերենից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապրցախ, քապրիստ
Մատենագիտություն
AG 165; Աճ. ՀԱԲ 523
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԵԼԱՅ (կապեղայ, կապիղայ, կապեղէ, այլեւ՝ կապելիոն, կապեղիոն) «հասարակաց տուն, պանդոկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qapēla < հուն. καπηλεία եւ καπηλεῖον, καπηλίον
ասոր. qapēla (< հուն. καπηλεία եւ καπηλεῖον, καπηλίον)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 523
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԵՐՏ (-ի, -ից) (թրք. կարպետ) «շորի կտոր, լաթ, ցնցոտի, քուրձ, կապերտ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա կապ բառի հետ։ Հնարավոր է մ. լատ. carpīta-ի (> անգլ. carpet «գորգ») աղբյուրը համարել հայ. բարբ. մի ձեւ, բայց քիչ հավանական է կապը «գորգ» նշանակող սլավոնական բառերի հետ (հմմտ. ռուս. ковер):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապերտոց, կապերտավրան, կապերտագործ, կապերտագործութիւն, կապերտաթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. լատ. carpīta (> անգլ. carpet «գորգ»)
ռուս. ковер
Տե՛ս նաեւ