Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2100 բառահոդված (էջ 204/210)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՏԵԼ «ուտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ed- «ուտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *od-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *od-` *ed- «ուտել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուտելի, ուտեստ, ուտիք, ուտիչ, ուտիճ, դժուարուտելի, հացուտիք, մսուտու, պանրուտի, ուտելեղեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
admi
«ուտում է»
հուն.
ἔδω
լատ.
edo
գոթ.
itan
խեթ.
et-
«ուտել»
Մատենագիտություն
H. AG 485; Աճ. ՀԱԲ 612
Էջ 753, սյունակ 1 Էջ 753
ՈՒՐԱՆԱԼ «ուրանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *or- «խոսել, կանչել» ծիսական բառ
բաղարկվել է հ.-ե. *ar- «հրաժարվել, ժխտել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուրացութիւն, ուրաստ, ուրալի, աստուածուրաց, երդմնուրաց, անուրանալի, ազգուրաց, հաւատուրաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀρά
«աղոթք, նզովք»
լատ.
ōrō
«աղոթել»
ռուս.
орать
«գոռալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 753, սյունակ 1 Էջ 753
ՈՒՐՈՅՆ (որոյն) «ուրոյն, առանձին, մեկուսի, «հեռու»»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *or-o- «խախուտ, նոսր, հեռու կանգնած, իրարից հեռանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-o-en-)
արմատից, որից նաեւ որոշ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուրոյնանալ, ուրոյնութիւն, ինքնուրոյն, իւրուրոյն, ուրոյնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐρήμος
«լքված, զատ, առանձին»
լիտվ.
irti
«քայքայվել, պատռվել»
Էջ 753, սյունակ 1 Էջ 753
ՈՒՐՈՒ «ուրու, ուրվական, տեսիլք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *prop-)
արմատից, որից նաեւ երեւիլ, երես: բառասկզբի ու նախահաւելվածը տարնմանութեան արդիւնք է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուրուական, ուրուապաշտ, ուրուաբար, ուրուաձայն, ուրուագիծ, ուրուագծել, ուրուանկար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρέπω
«երեւալ, աչքի ընկնել»
հ. խոլ.
richt
«տեսք, կերպարանք»
Էջ 754, սյունակ 1 Էջ 754
ՈՒՐՈՒՐ «ցին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er/or «մեծ թռչուն, արծիվ» (անմիջական նախաձեւ՝ *oror) կրկնավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
όρνις
«թռչուն»
հ. իռլ.
irar
պրուս.
areles
ռուս.
орёл
«արծիվ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 754, սյունակ 1 Էջ 754
ՈՒՐԶՈՒ II (-ի, -աց) «խորթ զավակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «ծնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōrdhiuio, -)
որից նաեւ որդի, որբ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 757, սյունակ 1 Էջ 757
ՓԱՄՓՈՒՇՏ «միզապարկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *phamph- «ուռչել»
Կազմված է փամփ եւ բուշտ (տե՛ս) բառերից: փամփ-ը բնիկ հնդեւրոպական է՝ *phamph- «ուռչել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bimba
«գնդակ»
հուն.
πομφός
«գնդակ, կոճակ»
մ. վ. գ.
bemstin
«հաստափոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Տե՛ս նաեւ
Էջ 757, սյունակ 1 Էջ 757
ՓԱՅԼ (-ի) (փաղ, փող) «փայլ, պայծառություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sphel- «փայլել» (անմիջական նախաձեւ՝ *phel-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sphel-` *phel- «փայլել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փայլել, փայլուն, փայլուն, փայլածուն, փայլածու, փայլակն, փայլատակել, փաղփաղուն, փաղփաղեալ, փաղփիլ, փողփողենէջ, փողփողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
phalgú
«փայլուն»
գերմ.
flinkern
«փայլել»
լատ.
splendeo
«փայլել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476
Էջ 757, սյունակ 1 Էջ 757
ՓԱՅԾԱՂՆ (-ն, -դան, -դամբ) (փայծեղն, փայծաղն) «փայծաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sphelg’en- (անմիջական նախաձեւ՝ *spleng’h-, *spleg’h-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sphelg’en-` *spleng’h-, *spleg’h- արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փայծաղնացավ, փայծաղոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
plīhán
մ. պ.
spārz
հուն.
σπλήν
լատ.
lien
անգլ.
spleen
«փայծաղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 477
Էջ 757, սյունակ 1 Էջ 757
ՓԱՅՏ (-ի) «փայտ, ծառ, կախաղան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *phət-di-
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *phət-di- արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փայտաբեր, փայտագործ, փայտակերտ, փայտակույտ, փայտակոփ, փայտատ, փայտեղեն, փայտանալ, խաչափայտ, լաստափայտ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149