Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 662, սյունակ 1
ՍԱԹ
(-ի, -աց)
«սաթ, բուստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’at-
n-ի համար վերականգնվում է «պայքարել» իմաստը, բայց կա նաեւ բրետ. kadr բառը «գեղեցիկ» իմաստով, իսկ հ. բրետ. kadros-ի համար վերականգնվում է *k’ad- «փայլել» արմատ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k’at-, n-ի համար վերականգնվում է «պայքարել» իմաստը, բայց կա նաեւ բրետ. kadr բառը «գեղեցիկ» իմաստով, իսկ հ. բրետ. kadros-ի համար վերականգնվում է *k’ad- «փայլել» արմատ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաթնուկ,
սաթթեբրունի
Էջ 662, սյունակ 1
ՍԱԼ
(-ի)
«սալ (տափակ քարի մեծ կտոր, մետաղյա զնդան, դարբնասալ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kei-
«սրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kəlā-)
հատուկ իմաստային զարգացմամբ
հատուկ իմաստային զարգացմամբ. հնդկա-հայ. -գերմ. տարածում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սալաքար,
սալքար,
սալքարուկ,
սալակապ,
սալարկ,
սալարկել,
սալայատակ,
սալել,
սալարակապ,
սալայատակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
çilā
«քար, ժայռ»
հ. իսլ.
hallr
«քար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 155
Էջ 662, սյունակ 1
ՍԱԼԱՐԻԼ
(բ. սալօյ «թաքուն, ծածուկ»)
«թաքնվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’el-
«ծածկել, թաքցնել, վարագուրել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
selō
«ծածկել, թաքցնել, պահել»
հ. իռլ.
celom
«ծածկում եմ»
Մատենագիտություն
ՊԲՀ 260
Էջ 663, սյունակ 1
ՍԱԼՈՐ
(շլոր, շլոռ)
«սալոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կան արտաքնապես նման ձեւեր, բայց հարաբերությունը հայերենի հետ պարզ չէ։ Ակկադ. šallūru(m)-ի հարմար կասկածով ենթադրում են «զկեռ» իմաստը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սալորենի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
слива
հնդեւրոպական *sleivā- «կապտաւուն» ձեւից
վրաց.
qliavi
ակկադ.
šallūru(m)
Էջ 664, սյունակ 1
ՍԱՂԱՐԹ
-ի, -ից, -աց, -ու
(սադարդ)
«տերեւ, տերեւալից ճյուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el-
«բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղարթանալ,
սաղարթափափ,
ոսկեսաղարթ,
գեղասաղարթ,
զուարթասաղարթ,
թանձրասաղարթ,
լայնասաղարթ,
խառնասաղարթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
cila
«հասկ»
լիտվ.
šilas
«տափաստան, մարգագետին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 552
Էջ 665, սյունակ 1
ՍԱՂՄՆ
-ն (սեռ. սաղման)
«սաղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el-
*-mo կամ *-men- ածանցով
Ըստ ածանցի (*-mo կամ *-men-)՝ ենթադրելի է հնդեւրոպական ծագում, բայց սաղ-ի համար համապատասխան զուգահեռներ չկան: Թերեւս առանձնակի կանգնած հնդեւրոպական *k'el- տիպի արմատից սնվող ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղմնաթափութիւն,
սաղմնազգեստեալ,
սաղմնաբոյն,
սաղմ(ե)լ,
սաղմնանալ,
սաղմնարան,
սաղմնաբանական,
սաղմնաբանութիւն
Էջ 665, սյունակ 1
ՍԱՄԻ
(սամետի (սամոտի))
«սամի, ղեկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kam- (*kem-)
«ձող»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'amiā-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'amiā- ` *kam- (*kem-) «ձող» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սամետի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
çámyā
«գավազան, փայտե սեպ»
ավ.
simā
«լծասարքի մի մաս»
հուն.
κάμαξ
«ձող, փայտ»
մ. վ. գ.
hamel
«ձող»
Մատենագիտություն
H. AG 488;
Աճ. ՀԱԲ 167;
Pok. IEW 556
Էջ 666, սյունակ 1
ՍԱՅԼ
(-ի, -ից, նաեւ՝ -ով, -աւք)
«սայլ, Մեծ արջ եւ Փոքր արջ համաստեղությունները, հյուսիսային բեւեռ, հյուսիս, առանցք, մի եղանակ»
(աստղագիտական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *k’at-
փոխատու լեզու՝ փռյուգ. *satilia
հնդեւրոպական *k’at- արմատից.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σατιλα
««Մեծ արջ եւ Փոքր արջ համաստեղություն»»
հուն.
σατινη
««մարտակառք»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 169;
Ջահ. ՀՀՀԼ 117-118
Էջ 666, սյունակ 1
ՍԱՅՌ
«(լեռնա)գագաթ, սայթ» (սեռ «լեռան մեջք»)
«(լեռնա)գագաթ, սայր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’ē(i)-
«սրել»
«սրել» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնասեռ,
բնասար,
միասեռի,
միասայռի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սայր
հայ.
սուր
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 131;
Աճ. ՀԱԲ 170
Էջ 666, սյունակ 1
ՍԱՅՐ
(-ի, -ից)
«ծայր, եզր, (թրի) բերան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’ē(i)-
«սրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k’əi-ri-)
«սրել» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սայրա սուր,
երկսայրի,
երեքսայրի,
եռասայր,
միասայրի,
կրկնասայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սուր
հայ.
սայռ
մ. ն. գ.
harin
««սրել»»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 543;
Աճ. ՀԱԲ 170;
Ջահ. ՀԼՊ 131
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։