Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 203 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԽՏԻԼ «?»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կապ ունի ախտ բառի հետ։ Կա նաեւ յախտիլ «հաղթվել»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԵԼ «կլանել (՞)» կամ «բռնել (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «վերցնել, բռնել»
Ծագումն անհայտ է։ Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *sel- «վերցնել, բռնել» արմատի հետ։
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԹ «շատ, հսկա, քաջ, հաղթություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «ոստնել; վերցնել, բռնել»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները հավաստի չեն, եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 633-634) համեմատում է լատ. saltus «ոստյուն» բառի հետ եւ բխեցնում հնդեւրոպական *sel- «ոստնել» արմատից, որ անհավանական է։ Քիչ հավանական է բխեցումը նաեւ *sel- «վերցնել, բռնել» արմատից, որ իմաստով կարծես ավելի մոտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղթել, յաղթական, յաղթանակ, յաղթահասակ, յաղթահարել, յաղթանդամ, յաղթազօր, յաղթկու, յաղթուկ, մեծայաղթ, դժուարայաղթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. saltus «ոստյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633-634
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԿԻԼ «նեխել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «նեխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sl-g-) *-d- աճականով ձեւից է աղտ-ը
այս արմատի *-d- աճականով ձեւից է աղտ-ը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բ. ulka «թարախակալել, նողկալ»
նորվ. բ. alka «կեղտոտել, ապականել»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂՄ «շատ, բազում» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pl-mo-)
որից հեղուլ, լի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղմանուն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՃԱԽ (-ի, -աց) «հաճաշ, շատ, բազմաթիվ»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
կազմված է աճ արմատից՝ յ- նախածանցով եւ -ախ վերջածանցով (ըստ Մեյեի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաճախել, յաճախութիւն, յաճախաբար, յաճախագոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 379-380
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՃԱԿԱՆ «յարիլ ինչ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կազմված է աճ արմատից՝ յ- նախածանցով եւ -ական վերջածանցով։
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄ «ուշ, դանդաղ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *iem- «պահել, զսպել»
Աղբյուր՝ իրան. yam- (Թերեւս) «պահել, զսպել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամել, յամենալ, յամումն, յամուրդ, յամր, յամրանալ, յամրագնաց, յամրաքայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. yam- «պահել»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄԱՅՐ «շատ, երկար, ուշ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
«Ուշ» իմաստի դեպքում թերեւս բաղարկված է յամ-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամերամ
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄԱՌ (-ի, -աց) «համառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *omə- «եռանդուն գործել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամառիլ, յամառոտ, յամառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. aniti- «սեղմում է, նեղում է, հար...»