Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 203 / 454
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏԱՐԵԼ
«կոխել, վեհ երեւալ» (ԲՀ)՝ «կոխել կամ վեհ երեւել»
Ծագումն անհայտ է
սրա աղավաղումից՝ «կոխել կամ վեհերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏԻՂ
(բրբ. խստուտ, խստոռ, խտիկ)
«գրգիռ, մարմաջ, խտղտանք, խուտուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *k"ed-
«խայթել, ծակել, սրել, մղել, խթանել, դրդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k"hēdilo-)
՞
Արմատը թերեւս պատկերավոր-բնաձայնական բնույթ ունի, եւ նման ձեւեր տարածված են նաեւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտղտել,
խտղտանք,
խտղտումն,
խտղտելի,
խստողումն,
խստողտիլ,
խստողոտել,
ակնախստիղ,
ակնախստիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
hvot «մղում, խթանում, դրդում»
հ. վ. գ.
(h)wezzen «գրգռել, բորբոքել, սրել»
ֆինն.
kutittaa «խտղտել, խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏԻՏ
«գիրկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ կովկասյան (քարթվելական) (՞)
(թերեւս)
Կրկնավոր կազմություն, թերեւս կովկասյան (քարթվելական) աղբյուրից փոխառված արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտտել,
խտտակոփս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
xutva, xutili «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428-429
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏԻՐ
-ոյ
«տարբերություն, խտրություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keid-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khid-)
Թերեւս խ/կ հերթագայությամբ՝ խտիր / կտիր (կտրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտրել,
խտրանք,
խտրող,
խտրութիւն,
խտրադիմայ,
խտրողադիմք,
temp_անխտիր,
շաբաթախտիր,
լուսնախտիր,
շեղջախտիր,
դժվարախտորելի
Նոր՝
խտրականութիւն, անխտրականութիւն
խտրականութիւն, անխտրականութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
chidira «կացին, սուր»
հ. հնդկ.
chinátti, chindati «կտրում է, անջատում է»
ավ.
sid(a)ra-n «անցք, բացվածք, ճեղք»
լատ.
scindō «պատռել, ճեղքել»
Մատենագիտություն
Meillet, MSL 294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏՈՒՏ
I
«մագանման լեզվապտեր, բծեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
խստուտ(իկ)-ի հնչյունափոխված ձեւը. հմմտ. խստուտի ծաղիկ = խստուտիկ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏՈՒՏ
II
«մի ձուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
խստուտ(իկ)-ի հնչյունափոխված ձեւը։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՐԱԽ
-ի, -ից
«ուրախ, ուրախություն, խնջույք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *skr-
«ցատկել, ցատկոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skr-es-)
Աղբյուր՝ իրանական *xrāx
Աճառյանը բխեցնում է ուրախ-ի սաստկական *հուրախ ձեւից՝ խուրախ > խրախ անցումով. այս դեպքում դժվար բացատրելի է խրախճան-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախանալ,
խրախամոտ,
խրախանք,
խրախունք,
խրախութիւն,
խրախարար,
յարախճան
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 476;
Աճ. ՀԱԲ 429
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԱԽՈՅՍ
«խրախույս, քաջալերություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
թեեւ բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախուսել,
խրախուսանք,
խրախուսութիւն,
կենսախրախույս
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԱՄ
(ի խրամի)
«պատի կամ պարսպի ճեղք, փլվածք, պարսպի շուրջը փորված փոս, առու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khrem- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրամակարկատ,
խրամապահ,
խրամատ,
խրամատել,
խրամատութիւն,
խրամապատել
Նոր՝
խրամատային
խրամատային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
schram «ժայռաճեղք, ծերպ, անցք»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։