Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 203 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՌԱՆ II «հացենի՞»
Ստուգաբանություն (՞)
Բաղադրություն՝ *կռանի (> բրբ. կռնի՞): Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի հետ (*gēr-s > կռ-՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռանի, կռնի
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՌԵԶ (*կռեզն) (կռեժ, կռիզ, կղեզ) «ծառի խեժ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռիժաբեր, կռզոտ, կռեզի, կռզնի, կռզնենի
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՌԻ(Ն)Չ «թույլ ճիչ, ձայն, բան, իր»
Բնաձայն
Սակայն հնարավոր է կա-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռնչել, անկռինչ, մագկռինչ, մագակռիչ, մագակառաչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 670
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒՉ «թռչունի ձայն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն։ - Աճ. ՀԱԲ 2, 670։ Սակայն հնարաւոր է կապը հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատի հետ, որից՝ կռունկ բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռչել, կռչաձայն, հաւ(ա)կռիչ, գուժակռիչ, մագակռիչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 670
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒԻ (-ոյ) «կառչելու տեղ, կովան, կռիվ, ընդհարում, պայքար, պատերազմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷēr- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēri- (°))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷēri- (°) *gʷēr- «ծանր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռուիլ, կռուական, կռուակից, կռուանոց, կռուասէր, կռուարար, գազանակռիւ, զատեկռիւ, բանակռիւ, մենակռիւ, մերկակռիւ, նաւակռիւ, բռնակռիւ, լծակռիւ, ընդդիմակռուել, անկռիւ, անկռուելի, բանակռուութիւն, ոտնկռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. βρῑμη «խիստ, ճնշում, գրոհ»
հ. վ. գ. krēg «համառություն»
մ. վ. գ. kriec «ջանք, կայունություն, կռիվ, վեճ»
գ. krieg «կռիվ»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՌՃԵԼ (*կռոտ) (բրբ. կռոճ «մանր կտոր») «խփել, զարկել, զարդել, փշրել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի հետ, որից ծագում է գ. krumen (հզն.) «փշրանք» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռճումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ. krumen (հզն.) «փշրանք»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՌԹ- (եւ կոատ- °) «բուսանվանական արմատ»
Ստուգաբանություն
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gr-et-(h)-)
Կապ ունի՞ արդեօք հ.-ե. *gr-et-(h)-ի հետ, որ գալիս է *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոռթն, կոռթո, կոռթուկ, կոատունկ
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՌՈՒՓ (-ի, -աց) «բռունցք, բռունցքի հարված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)ru-ph-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռփել, կռփիչ, կռփանք, կռփահարել, կռփահարութիւն, կռփամարտիկ, կռփակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γρυπος «ուռուցիկ, արծվաքիթ» (*-p աճականով)
հուն. γρυποω «ծռել»
շոտլ.-գաել. groban «բլրի գլուխ կամ ծայր» (*-b աճականով)
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍԱՒ (-ոյ) «վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ, կտաւավաճառ, կտաւեայ, կտաւի, կտաւեղէն, կտաւատ, հատկտաւ, կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր. gada
ակկադ. kitū(m)
ասոր. gəttau «բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360; Աճ. ՀԱԲ 675-676; Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՏԵԼ «պատառոտել, ցտել, կետ-կետ նշաններ դնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «ծակել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-)
արմատից․ հմմտ. հայ. կետ, կծանել, հ. խլ. citla, հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստել (կստոտ), կտկտել, կուտկուտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կետ
հայ. կծանել
հ. խլ. citla
հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»