Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2355 բառահոդված (էջ 203/236)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 652, սյունակ 1 Էջ 652
ՋԻՆՋ «ջինջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *guhen- «խփել, ծեծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *guheniō)
որից նաեւ ջին, գան
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջնջել, ջնջան, անջինջ, բնաջինջ, դժուարաջինջ, սաստկաջինջ, մաքրաջնջել, սրբաջինջ, արմատաջինջ, համայնաջինջ, համաջինջ, անջնջելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θείνω
«խփել, սպանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128; Pok. IEW 402
Տե՛ս նաեւ
Էջ 652, սյունակ 1 Էջ 652
-ՋՈՒՆՋ «ջնջում»
Անստույգ
Ջնջել բայի արմատի հետագա սխալ վերականգնումը՝ փոխանակ ջինջ-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համաջունջ, անջունջ, սրբաջունջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՆԴԵԼ (բ.) (նաեւ չնդել) «զորթել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghend- «բռնել» *ghend- > զինտ > զինդ
արմատից՝ (*ghend- > զինտ > զինդ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pre-hendō
«բռնել, զորթել»
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈՎ (ջոպ) «ծիլ, ընձյուղ, կեմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *iou- «երիտասարդ»
հ.-ե. արմատ՝ *ieu- «կապել»
*iou- *ieu- «երիտասարդ» եւ *ieu- «կապել» (՞) արմատների համընկնումով։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 131) բխեցնում է *yeuo- «հացահատիկ, հատկապես գարի» արմատից, որ ավելի քիչ հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջովանալ, հաստաջով, քառասնաջով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈՐԻ (-հոյ, -ոց, -եաց, -եան (հգն.)) «զորի»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի հնդեւրոպական *york- «այծյամ» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զորետես, զորեպան, զորեքաղ
Էջ 654, սյունակ 1 Էջ 654
ԶՈՒԽՏ «զույգ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. juxt
Փոխառության աղբյուր՝ պ. juft
Փոխառության աղբյուր՝ ավ. yuxta-
իրանական աղբյուրից՝ հմմտ. մ. պ. juxt, պ. juft, այլեւ ավ. yuxta- (հնդեւրոպական *yug-` *yeu- «կապել», արմատից, որտեղից հայ. լուծ: ամբողջական փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոխտակ, ջամբրակ
Մատենագիտություն
H. AG 233; Աճ. ՀԱԲ 133
Տե՛ս նաեւ
Էջ 654, սյունակ 1 Էջ 654
ՋՈՒՐ -ոյ, այլեւ -ց, -բ, -բք «ջուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *auer- «ջուր, գետ, անձրեւ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ur-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջրել, ջրիչ, ջրաբաշխ, ջրածին, ջրարբի, ջրմուղ, ջրթափիլ, ջր(ա)թափ, անջրդի, ձիւնաջուր, աղաջուր, սոխաջուր, խորաջուր, յաղթաջուր, յորդաջուր, ջրաբաշխական, ջրաբուժական, ջրալի, ջրանցք, ջրաներկ, ջրհան, ջրոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
yúres
«ծով»
պրուս.
iūren
«ծով»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 134; Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 657, սյունակ 1 Էջ 657
ՌԻԶԱՅ ««արմատ» (ԲՀ)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ρίζα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 144
Էջ 658, սյունակ 1 Էջ 658
ՌՈՒՆԳՆ (-ն) (ռնգան, ռնգամբ) «քիթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *srungh-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *srungh- արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ῥύγχος
«խոզի դունչ»
հ. խոլ.
srōn
«քիթ»
Մատենագիտություն
H. AG 486; Աճ. ՀԱԲ 147-148
Էջ 661, սյունակ 1 Էջ 661
ՍԱԳ I (-ի, -աց) «սագ (թռչուն), ծիտ. թռչուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kaw- «ճչալ, ոռնալ, ճչացող թռչուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'awā-) արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
cavannus
հ. վ. գ.
hūwo
ռուս.
сова
«բու»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 536; Աճ. ՀԱԲ 152