Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 202 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌՆՆԴՈՒԿ «կերբելուկ, խնդատերեւ»
Անստույգ (թերեւս)
Կազմված է -ուկ բուսանվանակազմ ածանցով՝ խռ- եւ -խնդ- բաղադրիչներից, որոնցից երկրորդը թերեւս խնդատերեւ-ի խնդ արմատն է: Հնարավոր է նաեւ բառի կրկնավորությունը:
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌՆՉՈՒԿ «ստամոքս»
Անստույգ
Կազմված է *խռխչո (բարդ կամ կրկնավոր) ձեւից՝ -իկ ածանցով
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԿԵԼ «խառնիխուռն դիզել, շփոթեցնել, շշկլացնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել» *k > *kh անցմամբ եւ *-ց ածականով կազմված
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ եւ *-ց ածականով կազմված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոլ. crūach «կույտ, դեզ, բլուր»
հ. իսլ. hruga «կույտ»
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌՇՏԱՄՆ «փափուկ, կակուղ (ոսկորի մասին)»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» *k > *kh անցմամբ
Կասկածելի են ինչպես հնդեւրոպական *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» արմատի *k > *kh անցումով, այնպես էլ կոճիկ եւ կրճտալ բառերի հետ կապելու փորձերը (անբացատրելի է մնում -ամն-ը):
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՒՆԴԱՏ
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k(h)rint-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *k(h)rindh-)
Հավանաբար խունդուկ բարդության հնչատարբերակն է: Կապ ունի՞ արդյոք խունդ- (*խոն՞նդ) հ.-ե. *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» կամ հա-մանուն *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ», (s)ker- «ծռել» արմատներից մեկի *k(h)rint- կամ *k(h)rindh- տարբերակային ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իգախունդատ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՒՆՁԱՆՆ (-ունք) «սրնքոսկր, ողնք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, ծռել» արմատի հետ:
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՒՇՈՓ «կուչ գալը, կծկում, քառամում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» *k > *kh անցումով
Թերեւս կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» արմատի հետ՝ *k > *kh անցումով:
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՌՈՎ «խռովք, շփոթություն, կռիվ, պատերազմ, խռով, խռովված, շփոթված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)krāu- «դիզել, կուտակել»
Աղբյուր՝ վրաց. xrv, xrova, xroba (հազիվ թե) «ռհմակ, հոտ, բազմություն»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)krāu- «դիզել, կուտակել» արմատի հետ. հմմտ. լիտվ. kraũti «իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել», krūvà «կույտ»։ - Ջահ.: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 426) բխեցնում է «կովկասյան» (իմա՝ քարթվելական, հատկապես վրացական) աղբյուրից՝ մատնանշելով վրաց. xrv, xrova, xroba «ռհմակ, հոտ, բազմություն» բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռովել, խռովութիւն, խռովական, խռովիչ, խռովուտ, խռովարար, անխռովութիւն, խռովայոյզ, խռովկան
Նոր՝
խռովկոտ, խռովուկ, խռովխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. kraũti «իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել»
լիտվ. krūvà «կույտ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 426
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՌՈՒԿ «կաղամբազգի մի բույս» (բուսանվանական)
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել, հատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōr-s-)
Կազմված է բուսանվանակազմիչ -ուկ ածանցով՝ խոռ- (խոռ՞ռ, խի՞ռ) անծանոթ արմատից. հնարավոր՞ է արդյոք վերջինիս կապը *(s)ker- «կտրել, հատել» արմատի *kh-ով եւ *-s ածականով տարբերակի հետ (*խոռ- < *khōr-s- կամ խիռ < *khēr-s-). հմմտ. հուն. κορσοω «խուզել», մ. իռլ. կիմր. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ», խեթ. karš, karšciā «կտրել, հատել»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κορσοω «խուզել»
մ. իռլ. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ»
կիմր. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ»
խեթ. karš, karšciā «կտրել, հատել»
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՍՏՈՐ (ուշ՝ սխտոր), -ի, -ից, ուշ՝ -ոյ «սխտոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sker-d- «կտրել, հատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk(h)oro-do-) խստոր < *khosodoro- < *skhodoro- ՞
հայ-հունա-ալբանական զուգաբանություն ՞՝ *sk(h)oro-do- նախաձեւի մի տարբերակից, որ թերեւս գալիս է *sker-d- «կտրել, հատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խստորապրաս, խստորակ, խստորուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σκόρ(ο)δον
ալբ. hurdε
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428; Ջահ. ՀԼՊ 148