Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ագ» որոնման արդյունք՝ 4294 բառահոդված · Էջ 201 / 430
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 447, սյունակ 1 Էջ 447
ՀԱՇՏ «հաշտ, խաղաղասեր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. āštīh
Աղբյուր՝ պ. āšti
Աղբյուր՝ ավ. āxšti
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաշտել, հաշտեցուցիչ, հաշտութիւն, հաշտարան, հաշտարար, արագահաշտ, դյուրահաշտ
Մատենագիտություն
H. AG 179, 513; Աճ. ՀԱԲ 43; Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 447, սյունակ 1 Էջ 447
ՀԱՊ- «շտապ, արագ»
Ստուգաբանություն
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՊԱՂԱՆՑ «մի գործիք»
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ:
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՊԱՂՓԱԿ (հապալակ) «մի դեղաբոյս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. habb-ul-γār «habb «հունդ» բառից»
Նոյն ծագումն ունեն նաեւ հապըլխոր, հապըլմիթ, հապըլմուք, հապըլնիլ, հապըլպան դեղաբոյսերի անունները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հապըլխոր, հապըլմիթ, հապըլմուք, հապըլնիլ, հապըլպան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 45
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՋԱՂ «լաչակ»
Ծագումն անհայտ է
եթե լաշ- բառի աղաւաղումը չէ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 45
Տե՛ս նաեւ
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՌ «կավ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ:
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՍ I (-ի, -ից) «հասնելը, հասունություն, հասակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *enek- «հասնել»
բայց կան հնչիւնական կողմի մեկնաբանութեան դժուարութիւններ. թերեւս պէտք է ենթադրել կոկորդային նախաձեւ եւ հայերենի *-ne- ներածանցով ձեւ, այլապէս կապը հասանեմ-ի եւ հ. հնդկ. asnoti «հասնում է» բառի հետ անհաւանական է (Mayrhofer-ը, KEWA 1, 66, ժխտում է այդ կապը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասանել, հասակ, հասակակից, հասակաչափ, հասուն, հասու, հասույթ, հասկանալ, բարեհասակ, անհասակ, երագահաս, տհաս, ձեռնհաս, վերահաս, կարճահասակ, վաղահաս, վաղահասակ
Նոր՝
հասութաբեր, հասունություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. asnoti «հասնում է»
Մատենագիտություն
KEWA 66
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍԿ (-ի) «հասկ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի հաս- («հասնել, հասուն») արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասկաթուռ, հասկահանեալ, հասկաքաղ, քաջահասկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏ (-ի, -ից) «հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել, հաստանալ, հաստիչ, հաստոց, հաստումն, հաստաբեստ, հաստակաշի, հաստակապ, հաստահարուստ, հաստահեղույս, հաստահիմն, հաստամագիլ, հաստամետ, հաստանդամ, հաստապինդ, հաստարմատ, հաստույժ
Նոր՝
հաստաբուն, հաստագլուխ, հաստամարմին, հաստավիզ, հաստափոր, հաստորբ, հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pastyá- «տուն, բակ, բնակարան» (իբրեւ հաստատուն բնակություն)
հ. իսլ. fastr «հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ. fast «հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ. festi «հաստատուն, ամուր»
խեթ. hastai-, hasti- «ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏԵԱՅ «խմորեղեն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pa-/pā- «կերակրել, սնել, արածեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pa-sti- կամ *pā-sti-) + -եայ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *pa-sti- կամ *pā-sti (+ -եայ)՝ *pa-/pā- «կերակրել, սնել, արածեցնել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. panis «հաց»
լատ. pastillus «ալյուրագնդակ»