Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2100 բառահոդված (էջ 200/210)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՂՈՒՆ (ցողուն) «ցողուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el «ցողուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)k'ol-)
Հավանաբար հնդեւրոպական *k'el «ցողուն» բառի մի ածանցյալը՝ *(s)k'ol- (՞)։
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՅՑ (ուշ՝ -ի) «ցույց, ապացույց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu- «ուշադրություն, դարձնել, նկատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skeu-sk'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցուցանել, ցուցակ, ցուցիչ, ցուցումն, ճանապարհացույց, մատն(ա)ցույց, յառաջացույց, նկարացույց, հրեշտակացույց, երագացույց, կանխացույց, ապացույց, ցուցամոլ, ցուցամատ, ցուցահանդես, ցուցադրել, օրացույց, կողմնացույց, դասացուցակ, ուղեցույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ā-kuvate
«մտադիր է»
հուն.
koéō
«նկատել»
հ. վ. գ.
scouwon
«դիտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461; Pok. IEW 588
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՎԻԼ «երեւալ» կամ «բերկրել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական ծագման ցոյց-ի՝ առանց երկրորդ -ց-ի (*skeu- «ուշադրություն դարձնել, նկատել») արմատի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՐԵԱՆ (ցորեան) «ցորեն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, սնել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *k'er- «աճել, սնել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցորենահատ, ցորենաբաշխ, ցորենաշատ, ցորենավաճառութիւն, բազմացորեան, եգիպտացորեն, մարացորեն
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՒ (-ոյ) «ցուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skulu-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *skulu- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցլագլուխ, ցլաձեւ, ցլափիղ, ցլիկ, ծովացուլ, իշացուլ, ձիացուլ, մարդացուլ, ցլամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
skýlax
«շան ձագ, շնիկ» (հայ-հունական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 462
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՊ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeb(h)/p- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skōbo-)
արմատից (ըստ Պետերսոնի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեգնացուպ, նորացուպիկ, անբացուպ
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՐՏ (-ոյ, -ի, -ից) «ցուրտ, պաղ. անշուք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'euero «հյուսիս, հյուսիսային քամի» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'urd-) (*skord)
արմատից: Աճառյանը դնում է կասկածելիների շարքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցրտաբեկ, ցրտաբուխ, ցրտակեզ, ցրտահարիլ, ցրտաշունչ, ցրտանալ, ցրտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ուկր.
сивер
«ցուրտ»
Մատենագիտություն
Pok. 597; Աճ. ՀԱԲ 464
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՑ (-ոյ) «ուրախութիւն, հանդէս, ուրախութիւն երգ, պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրութիւն դարձնել, նկատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sku-sk-)
gnyg բառի ձայնդարձային ձեւ արմատից. հարաբերութիւնը նոյնն է, ինչ անգլ. show-ի իմաստների միջեւ:
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՏԻԼ (ցետել, ցիտ) «պատառոտել, բզկտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'id-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցտումն, դանակացիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
chidati
«ճեղքում է, կտրում է»
հուն.
σχίζω
«ճեղքել, բաժանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455-456
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒ I «ու, եւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *epi- (անմիջական նախաձեւ՝ *opi-) ձայնդարձային ձեւ
եւ-ի ձայնդարձային ձեւ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եաւթնուտասն, ութուտասն, պարտուպատշաճ, զինչուզինչ, հարցուփորձ, այրուձի, իբրու
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 51; Աճ. ՀԱԲ 589