Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 471 բառահոդված (էջ 20/48)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄ (-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց) «մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ, ժամադէտ, ժամադիր, ժամադրել, ժամակալ, ժամալար, ժամապահ, ժամակոչ, ժամագիրք, ժամակարգութիւն, ժամատուն, ժամատեղի, յայնժամ, ցայնժամ, յորժամ, առժամայն, նոյնժամայն, գիշերաժամ, տարաժամ, դատարկաժամ, բարեժամ, ապաժամեան, ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՅԹ «խայթուած տեղի ուռուցք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Թերեւս սրանից են -տ- աճականով կազմուած ժայթքել (ժայտքել), ժայթքումն ձեւերը: Թերեւս բնաձայն-պատկերաւոր կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժայթքել, ժայտքել, ժայթքումն
Էջ 282, սյունակ 1 Էջ 282
ԺՈՂՈՎ (-ոյ) «ժողով, հավաք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
*ժող սկզբնաձեւի՞ց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժողովել, ժողովուրդ, չժողովուրդ, ժողովրդանոց, ժողովարան, ժողովտեղ, ժողութիւն, բազմաժողով, զաւրաժողով, դրամաժողով, քաղաքաժողով, ընչաժողով, բրբաժողով, յոգնաժողով, ժողովական, ժողովամոլ, ժողովասեր
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻԿԱՊԼԻ (ի կապլի) ««ի նեղի» կամ «ի տեղի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն ()
Ի նախդիրով կապակցություն՝ թերեւս կապ- արմատական բաղադրիչով:
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՌԻՈՆ «բանաստեղծական մի չափ` դիւցազնական, հեքսամետր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ηρωόν
տառադարձություն; միայն թե տալիս է ոչ թե մեր բերած ձեւը, այլ ηρωίκον-ը, որ իբր աղաւաղուելով տուել է այս ձեւը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՐ (-ի, -աց) «իր, բան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-ro- *kʷi- դերանուանական արմատից
որտեղից` ի-, ինչ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իրագէտ, իրազեկ, իրողութիւն, իրոցել, յիրարկել, իրածել, իրել, իրաւ, յիրաւի, իրատունք, իրաւացի, իրաւագէտ, իրաւախոհ, անիրաւ, իրական, իրականութիւն, իրապաշտ, իրաւազուրկ, իրաւաբան, իրաւագիտական, իրաւագիտութիւն
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՒՂ (-ոյ) (ետղ, եդ, -ու, բցռ. յեղոյն) «յուղ, մեռոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից նաեւ հուն. έλαιον «ձեթ», έλαια «ձիթենի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւղագործ, իւղաթուրմ, իւղել, իւղիկ, իւղեփեաց, եղաման, եղարկել, եղենի, իւղաներկ, իւղանկար, իւղանկարիչ
Մատենագիտություն
H. AG 393; Աճ. ՀԱԲ 252
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱԿԻՇ (դակիշ, դաշիկ) «բանակ, զորք, զորաճակատ, ամրացրած բանակատեղի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
թերեւս իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 291, սյունակ 1 Էջ 291
ԼԱՆՋՔ (-աց) «կուրծք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *le(n)gwh- «թեթեւ, թեթեւաշարժ, թոք (որպես մարմնի թեթեւ մաս)» (անմիջական նախաձեւ՝ *lngu-hia-) որպես «թոքային, թոքատեղի»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լանջագեղ, լանջակից, լանջապահ, լանջապան, լանջապանակ, լանջանոց, լայնալանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
lunga
հ. անգլ.
lungen
հ. վ. գ.
lungūn
ռուս.
легкий
«թեթեւ»
ռուս.
легкое
«թոք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264-365; Pok. IEW 661
Էջ 297, սյունակ 1 Էջ 297
ԼԻՆԴ (-ի, -աց, -երք) (լինտ) «լինդ, ատամնամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lendh- «մարմնի մասի անվանումներ, հատկապես «ազդր, երիկամ»» (անմիջական նախաձեւ՝ *lendhā-)
(ըստ Աճառյանի՝ «փափուկ միս» սկզբնական իմաստից)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lumbus
«զոտկատեղ»
հ. իսլ.
lend
ռուս.
лядвея, ляжка
«ազդր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 285