Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏ
(-ի, -ից, հազվադեպ՝ -ու)
«դատ, դատաստան, իրավունք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dāt
հմմտ. մ. պ. dāt, հ. պ., ավ. dāta
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատել,
դատակնիք,
դատապարտել,
դատապարտիչ,
դատավճիռ,
դատարան,
դատավետ,
դատափետել,
բռնադատել,
դատողութիւն,
քննադատել,
դատական,
դատապաշտպան
Մատենագիտություն
H. AG 136;
Աճ. ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏԱՏԵԼ
(դատակել)
««ծանակել, անարգել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմված է դատ արմատից՝ -ատ ածանցով
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏԱՐԿ
(-ի, -աց)
(բրբ. դարտակ)
«սնամեջ, պարապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dardag
«դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ դրափոխությամբ. հմմտ. մ. պ. dardag «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատարկաբան,
դատարկաժամ,
դատարկաձեռն,
դատարկանալ,
դատարկանձն,
դատարկապորտ,
դատարկութիւն,
դատարկախոս,
դատարկել
Մատենագիտություն
Vahman, AWN 261;
Ջահ. None
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԱՊԵՏ
(-ի, -աց)
«դռնապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *darpat
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարապետական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 635
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՐԿԵԼ
I
««շաղակրատել, ճամարտակել» (ԲՀ՝ «շաղակրատել» կամ «(ճ)ամարտակոս»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՐՊԱՍԱՊԱՆ
«դարպասապան, դռնապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. darbāz(a)ban
Աճառյանը դիտարկում է դար(ա)պաս բառի տակ եւ ոչ թե որպես ինքնուրույն փոխառություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՌ
«դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս,
դեռադեռ,
դեռաբողբոջ,
դեռաբոյս,
դեռահաւատ,
դեռընտիր,
մինչդեռ,
դեռահաս,
դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438;
Աճառյան (ՀԱԲ) 654;
Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԲՈՒԿ
(դարբուկ)
«առապար, խորդուբորդ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»
Բնիկ հնդեւրոպական` *dherbh- «աշխատել» արմատից` որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. անգլ.
deorfan
«աշխատել, մեռնել, խորտակվել»
մ. վ. գ.
verderben
«մեռնել, խորտակվել, կործանվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dirbti
«աշ...»
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐԵՒ
«ավերակ, խոպան, ամայի տեղ, փուլ, դատարկ, ունայն, իզուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
արմատից, որից՝ հայ. դերբուկ, այլեւ լիտվ. dirbti «աշխատել», մ. վ. գ. verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեւանալ,
դերեւանք,
դերեւումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
dirbti
«աշխատել»
մ. վ. գ.
verderben
«մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dárbas
«աշխատանք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 257;
Ջահ. None
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՒ
(*դէ, դիւ, դիւաց)
«բարի ոգի, հրեշտակ, չար ոգի սատանա, կուռք (°)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dēv
փոխատու լեզու՝ ավ. daēva
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւաբուխ,
դիւագին,
դիւախանգարել,
դիւակամ,
դիւահար,
դիւափոփոխ,
դիւացամոլ,
դիւամոլ,
դիւանալ,
դիւապաշտ,
դիւապետ,
դիւատուր,
անդեւ,
չարադեւ,
բազմադեւ,
դեւապետ
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 658
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։