Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 20/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐՈՒՐ (պարուր) «պատրվակ, կեղծ պատճառ, պատճառ, առիթ, ամբաստանություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bherð-ro-)
Քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *bherð-ro- (*bher-) «բերել, տանել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարել, բարուրիլ, բարրանք, բարուրանք, բարրելի, անստիպաբարուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
brith
«ծնունդ, դատողություն»
մ. իռլ.
fert
«արարք պլան, ծնունդ»
հ. իռլ.
brāth
«դատ»
կիմր.
brawd
«դատողություն»
բրետ.
breut
«պաշտպանողական ճառ, պաշտպանություն»
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐ-Ք -ուց «բարք, բնավորություն, վարք, սովորություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhr- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhriio-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhriio- (°) *bhr- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարամութիւն, բարութիւն, բարեբար, գեղեցկաբարութիւն, բարբախտութիւն, դժնաբարք, խոժոռաբարք, բարեգիտութիւն, բարոյ-ք, բարոյախօս, բարոյախօսել, բարոյածին, բարոյական, բարոյակից, բարոյապէս, բարեբարոյ, գազանաբարոյ, դառնաբարոյ, բարեբարոյութիւն, բազմաբար, գազանաբար, հայկաբար, տիրաբար, այսբար, որբար, բարոյագէտ, բարոյականութիւն, բարի, բարեգործ, բարեժողով, բարեխորհել, բարեխորհուրդ, բարեխրատ, բարեկամ, բարեկեաց, բարեկենդան, բարեկեցիկ, բարերար, բարեբ, բարեբի, բարեբանալ, բարեբիկ, բարետես, բարեխորժ, բարեասաց, բարեանուն, բարեժամանակ, բարեազգի, բարեընկալութիւն, բարիոք, բարեաւ, բարով, բարւոք, բարեդեմիկ, բարեխիղճ, բարեկիրթ, բարեմիտ, բարեփոխել, բարելաւել, բարոքել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԱՒԱՆԴԱԿ (բովանդակ, մ. հայ. բաւրնդակ) «ամբողջ, համայն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bavandak
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bovandak
իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բովանդակել, բովանդակութիւն, անբովանդակ, անբովանդակական, բաւանդակութիւն, անբաւանդակելի
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 36; Աճ. ՀԱԲ 433
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԲՂԱՇ (բբղօշ) «մի թռչուն (՞)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փոխատու լեզու՝ թրք. ղուշ «թռչուն»
բաղադրված լինել բբ-(ել) եւ -ղաշ = ղուշ (<թրք.) բաղադրիչներից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՂՈՒՆ II «համակիր, սիրող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhili- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhilo-)
Կարծեք թե զուգահեռ ունի հուն. φίλος «սիրել, համակրելի», մ. իռլ. bil «լավ», հ. վ. գ. bila «բարի, սիրելի» բառերի մեջ (Pok. IEW 1, 153-154 *bhili-, *bhilo- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» արմատի տակ), բայց հնչիւնաբանական յարաբերութիւնը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անբեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φίλος
«սիրել, համակրելի»
մ. իռլ.
bil
«լավ»
հ. վ. գ.
bila
«բարի, սիրելի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 153-154
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻՐ (-ի, -աց, ուշ` -ոյ) «փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել, բրածեծ, բրատուր, բրածոյ, բրիչ, բրագոռ, բրաքարի, գետնաբիր, երկրաբիր, հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φιτρός
«գերան»
հ. հոլ.
bїail
հ. վ. գ.
bi(h)al
«տապար, կացին»
գ.
Bille
«բրիչ. տապար, կացին»
ռուս.
бич
«մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117; Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՇԱՆԱԼ «աղոտանալ, մթագնել, տկարանալ (տեսողութեան մասին), գլանալ, բթանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlēskh- կամ *bhleskh-)
հմմտ. հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն», գոթ. bala «դժգոյն», ռուս. бельмо «աչքի փառ», այլեւ (*bhles- >) մ. վ. գ. blas, գ. blals «դժգոյն, գունատ», եթե կապ չունի պշնուլ (պիշ) «ակնապիշ նայել» բայի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլշակնիլ, բլշակնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բալ
«մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն»
գոթ.
bala
«դժգոյն»
ռուս.
бельмо
«աչքի փառ»
մ. վ. գ.
blas
«դժգոյն, գունատ»
գ.
blals
«դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՈՒՐ -ոյ (ուշ՝ -ի, -ից, -եր) «բլուր, բարձունք» (աշխարհագրական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlō-ro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhlō-ro-` *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլրացի, բլրածեւ, բլրակ, բլրակերպ, հողաբլուր, անտառաբլուր, հանդիպաբլուր, բլրակաձեւ, բլրանման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
bāl
«բարձունք, գագաթ»
հ. իռլ.
bali
«բարձունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՂԱԿՈՒՆՔ (բղականք) «գիշերը հսկող» ((քք))
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. φυλάκειον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՂՈՒԿ (բղուդ, բղող, բլուդ, բլուգ) «կճուճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. baluk
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456