Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 545 բառահոդված (էջ 20/55)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 298, սյունակ 1 Էջ 298
ԼԻԲԱՆՕՏՈՍ «հարավ-հարավ-արեւմտյան քամի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λιβόνοτος
Մատենագիտություն
H. AG 353; Աճ. ՀԱԲ 287
Տե՛ս նաեւ
Էջ 298, սյունակ 1 Էջ 298
ԼԻՓՍ (լիբս), -ի (լիբս) «հարավ-արեւմտյան քամի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λίψ
փոխատու լեզու՝ լատ. libs
(սրանից է լիբս ձեւը)։
Մատենագիտություն
H. AG 353; Աճ. ՀԱԲ 287
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՂՄՈՐ ««փետրաթափ, մերկամորթ» (բրբ. «գերհասուն, կակղած. ջրալի»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lei- «լպրծուն, լորձնոտ, սահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)leib-, *(s)lib-)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական *(s)lei- «լպրծուն, լորձնոտ, սահել» արմատից ծագող *(s)leib-, *(s)lib- հիմքից՝ -որ վերջածանցով (հմմտ. պղտոր)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολιβρός
«սահուն»
հ. վ. գ.
slēfan
«սահել»
վ. ն. գ.
slēpen
«հարթել, հղկել»
հայ.
լպիրծ, լպիրտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 289; Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՆԴԵԼ «խնոցահարել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *li-n-dh- «լպրծուն, սահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lei-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լնդած, լնտուք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
fra-slindan
«կլանել» իմա՛ «սահեցնել»
գ.
schlendern
«դես ու դեն ման գալ, թափառել»
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՊԻՐՃ (բրբ. լպիրտ) «լպրծուն, սահուն, գայթակղիչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leib- «լպրծուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lib-ro-) *(s)lei-, *-b աճականով՝ *-ro ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)lib-ro-` *(s)lei-, *-b աճականով՝ *(s)leib- «լպրծուն» արմատից՝ *-ro ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լպրծել, լպրծոտ, լպրծուտ, լպրծուկ, լպրձուն, լպրտիլ, լպրտուն, լպտել, լպրզել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολιβρός
«լպրծուն, հարթ»
մ. վ. գ.
slifec
«լպրծուն»
մ. վ. գ.
slipferic
«լպրծուն»
հայ.
լպիրշ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 305
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՊԻՐՇ «լիրբ, անամոթ, լկտի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leib- «լպրծուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lib-ro-) *(s)lei-, *-b աճականով՝ *-ro ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)lib-ro-` *(s)lei-, *-b աճականով՝ *(s)leib- «լպրծուն» արմատից՝ *-ro ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լպրշիլ, լպրշութիւն, լպրշական, լպրշանք, լպրշաբար, լպրշին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολιβρός
«լպրծուն, հարթ»
մ. վ. գ.
slifec
«լպրծուն»
մ. վ. գ.
slipferic
«լպրծուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 286, 306
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԱՅ «հարկատեսակ, գինեհարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թյուրք-թաթարական խալան
Ավելի քիչ հավանական է արաբ. աղբյուրը. հմմտ. խալաթ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԱՆ «թաթարական մի հարկատեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ալբ. galan
փոխատու լեզու՝ թրք. galəm
աղբյուրից. հմմտ. ալբ. galan, թրք. galəm:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 313
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՅԹ «խայթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khait- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)k(h)ai-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայթահար, խայթողութիւն, կարճախայթոց, չարախայթոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caedō
«խփել, կտրել»
լատ.
cadō
«խփել, կտրել»
մ. վ. գ.
heie
«թակ, փայտե մուրճ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325; Pok. IEW 917
Տե՛ս նաեւ
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՉ (խայչ, խէչ), -ի, -ից «խաչ, խաչափայտ. (փխբ.) վիշտ, չարչարանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khet- «փայտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khotiō-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ai-d/t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել»
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչագող
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչդուռ
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչեղբայր
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչերկաթ
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչմերուկ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khotiō- *khet- «փայտ» արմատից։ Ջահուկեանը (ՀԼՊ 147) միացնում է հնդեւրոպական *(s)k(h)ai-d/t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» արմատի հետ՝ նրա համար նշելով ձայնաւորման եւ ձայնդարձի տարբեր տիպեր։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաչական, խաչակիր, խաչակից, խաչել, խաչելութիւն, խաչամահ, խաչափայտ, խաչապան, խաչկրան, խաչվերաց, խաչարձան, խաչքար, խաչագող, խաչդուռ, խաչեղբայր, խաչերկաթ, խաչմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
xada
«ուղիղ եւ երկար ճիւղ, ձող, կախաղան» (հայ-իրանական զուգաբանութիւն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 334; Լիդեն None; ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ