Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՆԳ/Կ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ոյ)
«փոքր մի կշռաչափ (մեկ քառորդ դիրհամ, փոքր մի դրամ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dāng/k
փոխատու լեզու՝ պ. dāng/k
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանգաշահութիւն,
դանգարժեայ,
դանգեկէս
Մատենագիտություն
H. AG 134;
Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՆԳԱՍՏԵԼ
(դանկատել, դանգել)
««ծաղրել, արհամարհել» (ԲՀ՝ «ծանակել, այպանել» եւ «արհամարհել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhen-
«խփել, ծեծել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhngh-)
*-gh- աճականով
հայ-գերմանական զուգաբանություն՝ հայերենում իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
danga
«ծեծել»
հ. շվեդ.
dinugn
«խփել»
հ. անգլ.
dangan
«խփել, բախել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 184, սյունակ 1
ԴԱՇՆ
(-ին, -ինք, -անց)
«դաշինք, համաձայնություն, ներդաշնակություն, մեղմություն, պահպանակ, սաղավարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *dašn
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաշնակ,
դաշնաւոր,
դաշնագիր,
դաշնակից,
դաշնակապէս,
դաշնակայուր,
դաշնակել,
դաշնակումն,
ներդաշնակ,
դաշնակ,
դաշնամուր,
դաշնակահար,
դաշնակցութիւն,
դաշնակցել,
դաշնագիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍԱՆ
««կոխել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աղաւաղուած բառայօդուած, որ ձեռագրերից մէկում տրուած է բայական ձեւով` դասեմ «կոխեմ»: ԲՀ-ի հրատարակիչը (էջ 359) հնարաւոր է համարում նոյնացնել դասօն «խօսիլ» բառայօդուածի հետ` սա բխեցնելով եբր. lāšōn «լեզու» բառից
Էջ 187, սյունակ 1
ԴԱՐԱՆԱԿ
(դարունակ)
«շրջանակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ պ. daruna
«աղեղ, ծիածան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 634) համարում է վրիպակ՝ փոխանակ պարունակ-ի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
daruna
«աղեղ, ծիածան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Տե՛ս նաեւ
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԳ
«հատված, բաժին, մաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. *darg
Փոխառություն՝ պրթ. *darg (< *dara-ka < հ.-ե. *del-): - Периханян, МЭСДЯ 30: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 636), ըստ Վարդանյանի, մեկնում է «կարգ, շարք, աստիճան» եւ համարում փոխառություն ասորերենից` dargā:
Մատենագիտություն
МЭСДЯ 30;
Աճ. ՀԱԲ 636
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԳԵՐ
«ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք,
դեգերումն,
դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-θυρω
«խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ
«տարվա վերջին ամիս՝ դեկտեմբեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. december
սեպտեմբեր եւ հոկտեմբեր ձեւերի համաբանությամբ...
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՂՆԵՂԻ
««?» (գործածված է «ճրագուն դեղնեղի լինի» արտահայտության մեջ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
դեղին + եղ-ի (-եղ ածանց) կազմությունը «դեղնավուն» իմաստով եւ ոչ դեղ նեղի (նեղութեան), ինչպես հավանական է համարում Աճառյանը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՌ
«դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս,
դեռադեռ,
դեռաբողբոջ,
դեռաբոյս,
դեռահաւատ,
դեռընտիր,
մինչդեռ,
դեռահաս,
դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438;
Աճառյան (ՀԱԲ) 654;
Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։