Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 206, սյունակ 1
ԴՐԱՄ
-ի, -ից, -ոյ (°)
«մի կշռաչափ՝ կես սիտող, դրամ, փող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dram
փոխատու լեզու՝ հուն. δραχμή
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրամաժողով,
դրամակշիռ,
դրամակոփ,
դրամել,
դրամիկ,
երկդրամեան,
կնքադրամ,
դրամագետ,
դրամագիտութիւն,
դրամագլուխ,
դրամանենգ,
դրամաշորթ,
դրամապանակ,
դրամաբուն,
դրամարկղ,
դրամափոխ,
դրամափոխութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 145;
Աճ. ՀԱԲ 692
Էջ 208, սյունակ 1
ԴՐՈՒԱԳ
(դրուագ), -ի, -աց
«սիւնագլխի կամ խորանի զարդ, զարդանիւթ, զարդաթիթեղ, գրքի գլուխ, հատուած, դպրութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բայց Փերիխանեանի (Периханян. МЭСДЯ, 36-39) վարկածը պրթ. dodβay «երկձաւ» բառից ծագելու մասին անհաւանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրուագել,
դրուագէլ,
բազմադրուագեալ,
ինքնադրուագեալ
Էջ 208, սյունակ 1
ԴՔՆԵԼ
«ի գլուխ դնել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
կապ ունի դնդել «ի գլուխ ելանել» բառի հետ (ԲՀ):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 209, սյունակ 1
ԵԶՆ
(-ին, -անց)
«եզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ag'h-
«խոշոր եղջերավոր անասուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *eg'h-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզնանոց,
եզնալուծ,
եզնակ,
եզնախոյ,
եզ(ն)ող,
եզնիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
ahē-
«կով»
ավ.
azī
«երեք տարեկան կով»
մ. հոլ.
ag
«խոշոր եղջերավոր անասուն, ար...»
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԼ
-ի, -ից
«ելնելը, ելք, ընթացք, ավարտ, հաջող ավարտ, արեւածագ, արեւելք, բխում, հետույք, մորթի, ծակոտի, ծախս, հեռանալը, հրաժարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ele-/lā-, *el-ei-, *el-eu-)
հիմքային ձեւերով, ընդ որում՝ *el-eu-ghe > ելոյզ
ընդել-ը գրված է նաեւ ընտել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելանել,
ելեմուտ,
ելամուտ,
ելանելի,
ելուստ,
խաչելեալ,
խաչելութիւն,
վերելակ,
վերելք,
ելուն,
ելակետ,
ելարան,
զելանել,
ընդելանիլ,
ընդելակից,
անընդել,
մարղընդել,
ձեռնընդել,
ելուզանել,
ելոյզ,
ելուզումն,
ելուզակ,
եղուզակ,
յեղուզակ,
մարդելոյզ,
նախելուզակ,
ընդելուզանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελθω
հուն.
ελατιω
«քշել»
հ. իռլ.
luid
«գնում էր»
(<*ludhe)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 8-9;
Pok. IEW 306-307
Տե՛ս նաեւ
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԼԻՍՏ
«հունական մի տիտղոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն.
փոխատու լեզու՝ լատ. illustris
«լուսավոր, լուսապայծառ»
հունարենից, որ իր հերթին փոխառված է լատիներենից: Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 10)` նույնն է եղուստր-ի հետ. այս դեպքում ծագում է հուն. < լատ. illustris «լուսավոր, լուսապայծառ» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելիստութիւն
Էջ 211, սյունակ 1
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԿ
(գալ բայի կատարյալում եւ սրանից կազմվող ձեւերում), -ի, -իր, -ն, -եկ. (գոյ.) -ի, -աց, ուշ`-ից
«գալուստ, եկվոր, եկամուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guem-
«գնալ, գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *e-guem-t > *e-guen-t)
եկ (= հ. հնդկ. á-gan)
Բնիկ հնդեւրոպական` *guem- «գնալ, գալ» արմատից. *e-guem-t > *e-guen-t > եկ (= հ. հնդկ. á-gan).
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եկամուտ,
եկակոչ,
եկումն,
դեռեկ,
ինքնեկ,
նորեկ,
երբեկ,
նախեկող,
ուղեկեալ,
շեկ,
զեկուցանել,
իրազեկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
á-gām
հուն.
ε-βην
գոթ.
qiman
«գալ»
գոթ.
qums
«գալուստ»
< *ku m-is
թոխ. A
käm, kum
թոխ. B
kēm, kam
«գալ»
Մատենագիտություն
H. AG 441;
Աճ. ՀԱԲ 12;
Pok. IEW 464
Էջ 212, սյունակ 1
ԵՂ
(եղանիլ, կտր. եղե)
««լինել, գոյանալ», եղ «գոյություն, եղած բան», այլեւ յեղ-, յաղ-»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«քշել, շարժել, շարժվել, գնալ»
հետեւելով Մեյեին, համեմատում է հուն. πελομαι բայի հետ եւ միացնում է *kuel- «պտտել, շրջել» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղանիլ,
եղումն,
եղական,
եղելութիւն,
եղուտ,
եղանակ,
եղոցել,
եղան,
անեղ,
մակեղուս,
յեղուլ,
յեղութիւն,
յեղումն,
յեղափոխ,
յեղաշրջել,
յեղադարձել,
յեղական,
յեղակագույն,
յեղանակ,
յեղանակել,
յեղինակաւոր,
յեղակարծ,
եղակարծ,
աղեկարծ,
յաղակարծ,
երագայեղ,
դիւրայեղ,
խելայեղ,
ծայրայեղ,
եղեղել,
յեղեղեանիս,
յեղեղուկ,
յեղյեղուկք,
յեղյեղումն,
անյեղելի,
յաղթադարձիլ,
յաղակարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελαύνω
«քշել, շարժել»
հ. իռլ.
luid
«գնում էր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306;
Աճ. ՀԱԲ 14;
Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 212, սյունակ 1
ԵՂԱՐ
I
«կին, կին-ամուսին, ամուսնացած կին»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *seue- անդրադարձ դերանվան հետ եւ պատկանի *-l ածանցով կազմված ցեղակցական անունների խմբին:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
քոյր
հայ.
քենի
հայ.
քեռի
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։