Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 653 բառահոդված (էջ 20/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՀ(ԻԿ) (րա՞հ) «պատուուած» կամ «ուրախ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդեօք րախ (= ուրախ) բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
րահատետել
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԴ (-ոյ) «տանիքի լուսամուտ, երդիկ, տուն, ծուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *per-to-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երդակից, երդաշէն, երդահամար, երդումարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
pərǝtu-
«անցարան, անցուղի, անցատեղ»
հուն.
—
լատ.
porta
«դարպաս, մուտք, ելք, անցարան»
լատ.
portus
«նավահանգիստ, ապաստան, տուն»
հայ.
հորդ
«անցք, անցուղի»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 64
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՄՆ (երէմն) «առատ (?)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ηρεμα «խաղաղ, հանգիստ»
Եթե բուն իմաստն է «խաղաղ» եւ ոչ թե «առատ» («Արար բազում խաղաղութիւն եւ յաջողումն մարդկային, երէմնութիւն եւ էժնութիւն, ամենեւին անգորութիւն»), ապա թերեւս ծագում է հուն. ηρεμα «խաղաղ, հանգիստ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեմնութիւն, երեմնութիւն
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ (-ի, -աց) «երիտասարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *rētak-sard
փոխատու լեզու՝ մ. պ. rētak «երիտասարդ»
փոխատու լեզու՝ պ. sāl «տարի»
հմմտ. մ. պ. rētak «երիտասարդ» եւ sard, պ. sāl «տարի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիտասարդական, երիտասարդանալ, երիտասարդանոց, երիտասարդուհի
Մատենագիտություն
H. AG 148; Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 228, սյունակ 1 Էջ 228
ԵՐՈՒՆԴԵՂ «ծծումբ» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առանձնացելի՞ է արդեօք -դեղ կամ -եղ բաղադրիչներից մեկնումեկը
Էջ 228, սյունակ 1 Էջ 228
ԵՐՋԱՆԻԿ -ի, -աց «բախտավոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pri- «հաճել, բարեհաճել, սիրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *prāi-, *pri-) արմատից (+ անիլ)
Աճառեանը սրա հետ միացնում է նաեւ երան(ի)-ն, որ, սակայն իրանական ծագում ունի (տե՛ս)։ Հնարավո՞ր է արդեօք նաեւ երջանիկ-ի իրան. ծագումը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երջանկանալ, երջանկաւետ, բարեբախտ, նախերջանիկ, գերերջանիկ, բազմերջանիկ, երջանկայիշատակ, ապերջանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
prīyatē
«սիրում է»
հ. հնդկ.
prīti
«ուրախություն, բավարարություն, հաճույք»
հուն.
πρᾶος
«սիրալիր, մեղմ»
գոթ.
frijōn
«սիրել»
հ. պ.
priyati
«բարեհաճել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69
Տե՛ս նաեւ
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
Ե IV «ունենալ (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» ձայնդարձային ձեւ
Արդյոք հնդեւրոպական *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» արմատի ձայնդարձային ձեւը չէ՞:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ápas
«գործ»
հ. հնդկ.
árnas
«եկամուտ, ունեցվածք»
խեթ.
happinahh
«հարստացնել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 231, սյունակ 1 Էջ 231
ԶԱՀՐԱՅ «բարդածաղկավոր մի բույս, baccharis L.» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. zahra
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 77
Էջ 233, սյունակ 1 Էջ 233
ԶԱՐԱՇ (զարոշ) «լերդախոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված (հմմտ. պ. zar «ոսկի», zarāfšā-n «ոսկեզարդ»): Կա նաեւ բրբ. զարոշ «մի թռչուն»:
Էջ 233, սյունակ 1 Էջ 233
ԶԱՐԹ (զարդ) «բացի, զատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «նոսր, հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *r-t(h)-)
կազմված է զ- նախածանցով արթ- (արդ-) արմատով, որ գալիս է հնդեւրոպական *er- «նոսր, հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել» արմատից՝ *r-t(h)- > արդ-, արթ-.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զարթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rté
«բացի, առանց, զատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None