Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ապա» որոնման արդյունք՝ 996 բառահոդված · Էջ 20 / 100
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼԱՅԹ «դատական ինքնապաշտպանութիւն» (իրավաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. ֆրանս. plaid
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլայթել
Մատենագիտություն
H. AG 390; Աճ. ՀԱԲ 454
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԺԳ (բոժկ-, բուժկ-) «անոտի, փտած, ապականված»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս իրանական փոխառություն՝ *božik, *božuk կամ *bužik, *bužuk:
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԼՈՐ (–ի, –ից, –ոյ) «բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռչել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-) *bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել, բոլորակ, բոլորակութիւն, բոլորաձեւ, բոլորշի, բոլորովին, բոլորովիմբ, բոլորեքին, բոլորեքեան, բոլորապատել, երեքբոլորաձեւ, ծրաբոլոր
Նոր՝
բոլորանուէր, բոլորագիր, բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բլուր
մ. վ. գ. bole «բողբոջ»
մ. վ. գ. boln «հաստ, մեծ»
հ. վ. գ. ballo
գ. Ball «գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԿԵՂ ««մի տեսակ կլորակ հաց» (բբբ. բոկ «այրուած խորիզ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhe- «տաքացնել, խորովել, բովել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhog-) *g- աճականով, *bhōg- ձեւի տարբերակն է
Հազիվ թե կապ ունենա փռյուգ. bekos «հաց» բառի հետ, որ «հացի կտոր» իմաստով հատկացվում է *bhe(n)g- «ջարդել» արմատին, որից՝ հայ. բեկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φώγω «խորովել, տապակել»
հ. անգլ. bacan
անգլ. bake «եփել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Տե՛ս նաեւ
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՍԲՈՒՍԻԼ ««խառնակվել, խռովվել» (՞)»
Անստույգ (՞)
եթե կապ չունի բոյս բառի հետ, ապա թերեւս պետք է ուղղել, ինչպես կարծում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 476), խոյսխուսիլ։
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 476
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՌԻՏ (ԲՈՌԻ) ««գիծ ընտիր» (տարընթերցուած` բոռիտ «բռնի. գիծ ընտիր»)» ((ԲՀ))
Անստույգ
Ինչ-որ օտարալեզու բառակապակցութիւն կամ բարդ բառի հայերեն արտայայտում (°):
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՎ -ոյ, ու, ուզ` -է, -աց «հնոց, քուրայ, բուրվառ, ձուլում, մետաղահալում, մետաղահանք, (փխբ.) փորձ, քննութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhē/bhō- «տաքացնել, բովել, խորովել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhō-th-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhō-th-` *bhē/bhō- «տաքացնել, բովել, խորովել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բովել, բովերէլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ bāen «շոգեխաշել, խորովել»
հ. վ. գ bähen «շոգեխաշել, խորովել»
հուն. φώφω «խորովել, տապակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԼ I (վուլ, պուլ) «պապական կոնդակ, հրովարտակ, կնիք» (կրոն.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βούλλα < լատ. bulla
Մատենագիտություն
H. AG 373-374; Աճ. ՀԱԲ 480
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԽ (ուշ՝ բուղխ) «բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել, բղխիչ, բղխումն, ջրաբուխ, մշտաբուխ, հանապազաբուխ, հրաբուխ, ծաղկաբուխ, կրկնաբուխ, յանկարծաբուխ, յորդաբուխ, լուսաբուխ, գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. buhil «բլուր»
հ. իռլ. bōla «ելունդ, կուտք» (<*buhlōn)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՏՍՓԱՐԻՍ «կռապաշտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. butparast
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 488