Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 800 բառահոդված (էջ 20/80)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՆՁ (գունձ, գունճ) «խեղանդամ, հաշմանդամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gunj «սապատավոր»
թերեւս իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. պ. gunj «սապատավոր» (՞)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 579) սրա հետ միացնում է քրդ. գոնջ(ո) «մեծ, խոշոր» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոնձանալ, գոնճանալ, գոնձութիւն
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 579)
Էջ 170, սյունակ 1 Էջ 170
ԳՈՐՈՎ (-ոյ) «գորով, սեր, խանդաղատանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guher- «ջերմ, տաք» (անմիջական նախաձեւ՝ *guhor-ou-i-, *guher-ou-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորովալիր, գորովեմ, գորովագին, գորովանք, դյուրագորով, մաքրագորով, հոգիագորով, քաղցրագորով, մայրագորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
garrewingi
«կրքոտ, ջերմ»
հ. խոլ.
gor (garwa)
«պատրաստ, կատարյալ»
հ. սլավ.
žezavyj
«ջերմ, տաք»
լիտվ.
garas
«շոգի, ուժեղ ցանկություն»
լիտվ.
garuoti
«շոգիանալ. ուժգին ցանկանալ»
ռուս.
горевать
«վշտանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԲԷՀ 90-91
Էջ 170, սյունակ 1 Էջ 170
ԳՈՒԶԵԼ (գուզել, կուզել) «մի դեղաբույս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 587) նույնացնում է գուզել (կուզել) ձեւերի հետ (ըստ Նորայր Բյուզանդացու)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 587
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄԱԿ «հանդերձավորված կառք կամ սայլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
Իրանական ծագման բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԴԱՐ (-ոյ) (բրբ. «հոգնել, հենվել, կռթնել») «դադար, հանգիստ, կանգառ, դադարի տեղ, (հգն.) բնակարան, կացարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել» կրկնավոր բնիկ
Կրկնավոր բնիկ հնդեւրոպական՝ *dher- «պահել» արմատից, որտեղից նաեւ՝ դարել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դադարել, դադարեցուցանել, դադարիկ, դադարուն, անդադար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՅԻՆ «պարտք, պարտականություն (°)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. dayn
անդային: կասկածով՝ միայն «պարտք» իմաստի նշումով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԴ «մրուր»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՂ ««ծանրաշարժ, թուլամորթ» (բրբ. «անխելք», բրբ. դանդալ «ապուշ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhandh- «դանդաղաշարժ, ծոյլ, հիմար, տխմար» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhandhǝlo-) հեղինակի վերականգնմամբ
արմատից (հեղինակի վերականգնմամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաղիմ, դանդաղագին, դանդաղագոյն, դանդաղական, դանդաղամած, դանդաղկոտ, դանդաղաշարժ, դանդաղաքայլ, դանդաղկոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆ I (դանտան), -ի, -աց «ատամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. dandān «ատամ»
իրանական աղբիւրից` *dandān
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
dandān
Մատենագիտություն
H. AG 134; Աճ. ՀԱԲ 621
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆ II («դանդաղ» (ԲՀ)) «դանդաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
արմատով նոյնն է դանդաղ բառի հետ, որ հաւանաբար հնդեւրոպական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանակ, դանդանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha-
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ