Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱ
(սեռ. դորայ, տր. դմա, գրծ. դովաւ, հգն. ուղղ. դոքա, սեռ. դոցա)
«դա, այդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *to-
«ցուցական հիմք»
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tad
հուն.
το
ռուս.
то, тот
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 609;
Pok. IEW 1086
Տե՛ս նաեւ
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅՆ
սեռ. դորին, տր. դմին, գործ. դովին/-իմբ, հգն. ուղղ. դոքին, սեռ.-տր. դոցին, դոցուն(ց), գործ. դովիմբք, դոքիմբք
«այդ, այդ նույն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *to-
-ին վերջածանցով կազմված
ցուցական դերանվանական *to- արմատից՝ -ին վերջածանցով կազմված։ Հայերենում կապվել է 2-րդ դեմքի հետ եւ զուգահեռ է սոյն, նոյն ձեւերին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ta-
հուն.
to
գոթ.
þa
հ. սլ.
to-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679;
Ջհ. ՍԳԱՅ 147-150
Էջ 213, սյունակ 1
ԵՂԵՌՆ
(-ան, -րունք (եւ -եր-ք))
«չարիք, փորձանք, ոճիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, վնասել»
Աւելի քիչ հաւանական է կապը եղար, եղեր բառերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեռնաւոր,
եղեռնագործ,
եղեռնական,
եղեռնահամ,
մեծեղեռն,
եղեռնադատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολλυμι, ολεκω
«ոչնչացնել, կործանել»
խեթ.
hullai-
«հաղթել, պարտութեան մատնել, ոչնչացնել»
թերեւս նաեւ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱ-
«առաջին, նախա-»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *prō-
«առաջ, առջեւից, նախա»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prə-)
երախայրի բառում. -խայրի-ի համար տե՛ս խայ-րի: Բնիկ հնդեւրոպական` *prə-` *prō- «առաջ, առջեւից, նախա» ձեւից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
frā-
ռուս.
пра-
«նախա»
հ. վ. գ.
fruo
«վաղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 35-36
Տե՛ս նաեւ
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԵՒ
II
«երեւում, երեւալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *prep-
«աչքի ընկնել, երեւալ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիլ,
երեւակ,
երեւոյթ,
աներեւոյթ,
յերեւան,
յերեւանի,
բացերեւ,
ակներեւ,
յայտներեւակ,
հանկարծերեւեաց,
յետսերեւակի,
սակաւերեւեաց,
մակերեւոյթ,
երեւակայական,
երեւակայութիւն,
աներեւակայելի,
օդերեւոյթ,
դրսերեւոյթ,
մակերեւութային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρέπω
«աչքի ընկնել»
հ. խլ.
richt
«ձեւ, կերպարանք»
հ. վ. գ.
furben
«մաքրել (*«երեւելի դարձնել»)»
Մատենագիտություն
H. AG 444;
Աճ. ՀԱԲ 49
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՈՅ-Ր
(երխուր)
«ճանապարհ, ուղի»
Ստուգաբանություն ()
Սխալ բառ, որ ստացուել է երխուր (= երոյր) «հարթ» բառի սխալ մեկնաբանութեամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69
Էջ 258, սյունակ 1
ԹԱՆՁՐ
(-ձու, -ձունք, ուշ՝ -րու, -րոյ, -րունք)
«թանձր, խիտ, ստվար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tengh-
«ձգել, լարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tnghiur-, *tng'hur-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանձրանալ,
թանձրալեզու,
թանձրախիտ,
թանձրախուռն,
թանձրամած,
թանձրամայրի,
թանձրամարմին,
թանձրամիտ,
թանձրայատակ,
թանձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
tang
«ձգել, լարել»
լիտվ.
tingùs
«ծույլ, մեղկ»
հ. իսլ.
tungr
«ծանր»
ռուս.
тягость
«ծանրություն»
Մատենագիտություն
H. AG 448;
Աճ. ՀԱԲ 153;
Pok. IEW 1067
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԼՈՒԼ
«եբրայական տոմարի մեջ 6-րդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. īlūl
փոխատու լեզու՝ եբր. əlūl
Մատենագիտություն
H. AG 304;
Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԵԱՌՆ
(-րին, -րինք, -րանց, ուշ՝ -ունս)
«լեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *klei-
«հենել, հակել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kleitr-no-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեռնաբերձ,
լեռնական,
լեռնակեաց,
լեռնակողմն,
լեռնաձեւ,
լեռնային,
լեռնասէր,
լեռնոտն,
լեռնանալ,
լեառնական,
լեառնանալ,
լերինաթինդ,
լերանցամէջ,
լեռնաշղթայ,
լեռնոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κλιτύς
«զառիվայր, բլուր»
լատ.
clivus
«բլուր»
ն. կիմր.
clud
«կոյտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 601;
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 340, սյունակ 1
ԽՈՆԱՐՀ
(խոնահ), -ի, -աց, ուշ` նաեւ -ից
«ցած, ներքեւ, ծնրադիր, կոր, համեստ, հեզ, հլու, նվաստ, աղքատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hu-āna-ra>xo
աղբյուրից (հմմտ. -րհ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 188), վերականգնելի է *hu-āna-ra>xo իրանական նախաձեւ, որտեղից` hu-ā > xo:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոնարհիլ,
խոնարհութիւն,
խոնարհաբար,
խոնարհագնաց,
խոնարհամիտ,
խոնարհահակ,
նախախոնարհ
Մատենագիտություն
DKS 188
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։