Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 298, սյունակ 1
ԼԻՔ
«լքում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leik"-
«լքել, թողնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lik"-)
«լքել, թողնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լքանել,
լքումն,
դասալիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rinákti
«լքում է»
հուն.
λείπω
լատ.
linguō
գոթ.
leihvan
լիտվ.
lėkti
«լքել, թողնել»
Մատենագիտություն
H. AG 455;
Աճ. ՀԱԲ 287-288
Էջ 327, սյունակ 1
ԽԵՌ
(-ի, -ից)
«հակառակող, ըմբոստ, անսանձ, խոժոռ, խեթ, նախանձ, ոխ, հետ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«խոտորնակի, լայնակի (կտրել)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khers- (*(s)kerts-))
Բնիկ հնդեւրոպական` *khers-` *(s)kerts- «խոտորնակի, լայնակի» ձեւից (*(s)ker- «կտրել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեռնել,
խեռալ,
խռել,
խեռութիւն,
խեռաբարոյ,
խեռային,
խեռական,
անխեռութիւն,
դժխախեռ,
խեղախեռ,
խեղախեռութիւն,
նենգախեռ,
խեռնակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καρσιος
«շեղակի, անուղղակի»
(Հեսիք.)
հուն.
επι-καρσιος
«հակառակ, խոտորնակի»
լիտվ.
skēšas
«խոտորնակի, շեղակի»
ռուս.
через
«միջով»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 950
Էջ 333, սյունակ 1
ԽԼԻՐՏ
«խլրտում, շարժում, երերում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«քշել, արագ շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khēl-)
*khēlidro- > խլիրտ ՞
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խլրտել,
խլրտական,
խլրտումն,
անխլիրտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaláyati
«քշում է»
հուն.
κέλλω
«քշել (ափ)»
հուն.
κλονέω
«քշել, շարժել»
հուն.
κλόνος
«իրարանցում, խլրտութիւն»
լատ.
celer
«արագաշարժ»
լատ.
celeber
«բազմամարդ, աշխոյժ»
Մատենագիտություն
Ջհաւկեան, ՕԻՄՊԱՅ 115
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՍՏՈՐ
(ուշ՝ սխտոր), -ի, -ից, ուշ՝ -ոյ
«սխտոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sker-d-
«կտրել, հատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sk(h)oro-do-)
խստոր < *khosodoro- < *skhodoro- ՞
հայ-հունա-ալբանական զուգաբանություն ՞՝ *sk(h)oro-do- նախաձեւի մի տարբերակից, որ թերեւս գալիս է *sker-d- «կտրել, հատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խստորապրաս,
խստորակ,
խստորուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκόρ(ο)δον
ալբ.
hurdε
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428;
Ջահ. ՀԼՊ 148
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՐ
«ծոր, ծորվանք»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
փոխատու լեզու՝ քարթվ. *cur
«քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել,
ծորածոյ,
ծորան,
ծորուն,
ծորենի,
ծո(ր)ծոր,
անծորելի,
երկնածորան,
հրածորան,
շարաւածոր,
քարափածոր,
ծորակ,
ծորակաւոր,
մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
cur
մեղր.
cur/cir
ճան.
(n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՒՓ
(ծուպ)
«ծփանք, ալեծածանություն, ներքին անհանգստություն, խուզարկություն, քննություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'eub-
«ծփալ, ալեկոծվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ub-)
եթե ճիշտ է համեմատությունը ռուս. зыбь «ալեծածանություն, ծփանք» բառի հետ։ Հնարավոր է պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն լինելը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծփել,
ծփանք,
ծփանի,
ծփալի,
ծփալից,
ծփական,
ծփին,
ծփումն,
ծփոց,
անծուփ,
բազմածուփ,
գեղածփիլ,
երկրածուփ,
յարածուփ,
հեղեղածուփ,
ծովածփանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
зыбь
«ալեծածանություն, ծփանք»
Մատենագիտություն
Սարաջեւա, ԱՍԼՍՊ 24
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԳ
-ոյ
«կռիվ, վեճ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gōu-
«կանչել, ճչալ, գոռալ»
ծագումը հնդեւրոպական *gōu- «կանչել, ճչալ, գոռալ» բնաձայնական արմատից՝ (*gōu- > *կագ՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կագիլ,
կագասէր,
կագազարթոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοος
«հեկեկանք, ողբ»
հ. իսլ.
kýta
«նախատել»
Էջ 414, սյունակ 1
ԿՈԾ
-ոյ
«կրծքաձեծ լաց, ողբ, կոծում, ծեծում, ալեկոծություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ենթաշերտային բա՞ռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոծիլ (-ալ),
կոծական,
կոծանք,
կոծադիր,
կոծապար,
կոծատեղի,
քարկոծել,
քարկոծանի,
ալեկոծ,
ալեկոծութիւն,
ձեռակոծ,
նաւակոծիլ,
պատուհասակոծ,
թթակոծ,
ծովակոծութիւն,
երասանակակոծել,
համբաւակոծ,
հանապազակոծ
Էջ 455, սյունակ 1
ՀԵԾ
«հեծում, հառաչանք»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեծել,
հեծութիւն,
հեծկալ,
հեծեծ,
հեծեծել,
հեծեծե-
Էջ 463, սյունակ 1
ՀՆԱՐ
(-ի, -ից)
«հնար, մեթոդ, եղանակ, կարելի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hunar
փոխատու լեզու՝ պրթ. hunar
փոխատու լեզու՝ ավ. hunara-
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնարել,
հնարավոր,
հնարողություն,
հնարագետ,
հնարագիտություն,
հնարագյուտ,
հնարակերտ,
հնարացույց,
անհնար,
անհնարին,
բազմահնար,
դյուրահնար,
բարեհնար
Մատենագիտություն
H. AG 181;
Աճ. ՀԱԲ 104-105;
Ջահ. ՀԼՊ 531
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։