Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 33 բառահոդված (էջ 2/4)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՅԶ(Ն) «քիչ, մի քիչ, սակավ, աննշան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheugh- «շոշափել, դիպչել»
Թեեւ հնչյունապես համապատասխանում է հնդեւրոպական *dheugh- «շոշափել, դիպչել» արմատին, բայց իմաստային կապը կասկածելի է («նպատակակետ, կետ» միջանկյալ օղակո՞վ)։ Էլ ավելի հեռու է մնում *dheu- «փոշի, ծուխ» արմատը, թեեւ «փոշի» իմաստից հնարավոր է «մանր» եւ ապա՝ «քիչ, սակավ» իմաստների ածանցվելը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյզնագիտ, դոյզնաբար, դոյզնաքնեայ
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՆ I «քիչ, հազվագյուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «փոշի»
Հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *dheu- «փոշի» արմատի հետ՝ «մանր» > «քիչ» անցմամբ (հմմտ. դոյզն բառի մասին ասվածը)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄՆԻՏ «կարծր մի քար, որի փոշին գործածվում է որպես հղկիչ նյութ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σμύρις
զմնիտետան քար ծագում է հունական σμυρίτης λίθος ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմնիտետան
Մատենագիտություն
H. AG 349; Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 278, սյունակ 1 Էջ 278
ԹՕԶ «փոշի, մղեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. toz
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 217
Էջ 295, սյունակ 1 Էջ 295
ԼԵՍՈՒԼ (ուշ՝ լոսել) «մանրել, փշրել, փոշիացնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *klek- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *klek-` *(s)kel- «կտրել» արմատից (*kel- «խփել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին)։ Աճառյանը բխեցնում է *kleik- «սեղմել, ճնշել, ճզմել» արմատից՝ ենթադրելով զուգահեռ *klek- ձեւ։ Հնչյունապես եւ իմաստով անհավանական է կապը հնդեւրոպական *lēk-/*lak- «պատռել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեսած, լեսան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276
Տե՛ս նաեւ
Էջ 364, սյունակ 1 Էջ 364
ԾԾՈՒՄԲ -ոյ (ծծում, ծրծում) «ծծումբ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմված է կրկնությամբ՝ այլուստ անծանոթ *ծում արմատից՝ -բ- հավելմամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծծմ(բ)աբեր, ծծմ(բ)ախառն, ծծմբահամ, ծծմբաքար, ծծմբեայ, ծծմբաթթու, ծծմբական, ծծմբային, ծծմբափոշի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
—
«փոխառ.»
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՍ «փոշի, լոտենի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. mays (mīs)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 510, սյունակ 1 Էջ 510
ՄԱՌ II (մեռ) «ցլեփ (ծլեպ), փուշ» (ԲՀ՝ «խոշ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-s- (*mer-s-)) s-աճականով
Առաջացել է հնդեւրոպական *mer- «տորորել, շփել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
maši-
«փոշի»
մ. վ. գ.
zer-mürsen
«փշրել»
հայ.
մաշ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 258
Էջ 529, սյունակ 1 Էջ 529
ՄԼՈՒԿ
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 530, սյունակ 1 Էջ 530
ՄՂԵՂ (բ. մղմեղ) «փոշի» (մտեղ) «բարակ մաշկ, պատիճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, ջարդել, աղալ» Կիսակրկնավոր կազմություն՝ մտղ- արմատից (լրիւ կրկնավորը՝ մղմեղ)
Կիսակրկնավոր կազմություն՝ մտղ- արմատից (լրիվ կրկնավորը՝ մղմեղ), որ ծագում է հնդեւրոպական *mel- «մանրել, ջարդել, աղալ» արմատից, որից նաեւ՝ մաղել, մղմող (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղեղել, մղեղակ
Տե՛ս նաեւ