Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 23 բառահոդված (էջ 2/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 500, սյունակ 1 Էջ 500
ՄԱԼ «մանրում, փշրելը, մանրելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mel- «մանրել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մալել, անմալելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mar-
«մանրել, փշրել»
հուն.
μύλλω
«ջարդել, փշրել, աղալ»
լատ.
molo
«աղալ»
հ. վ. գ.
malan
«աղալ»
Մատենագիտություն
H. AG 471; Աճ. ՀԱԲ 225
Տե՛ս նաեւ
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂԿԱՏ «ցավ, կսկիծ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ml-du) -ատ ածանցով
ԲՀ՝ մաղկատել «ծակել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղկատել, մաղկտալ, մաղկատութիւն, մաղկատիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mardati
«փչացնում է» <*mel-d-
հ. հնդկ.
mardayati
«ջարդում է, տանջում է»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 510, սյունակ 1 Էջ 510
ՄԱՌ II (մեռ) «ցլեփ (ծլեպ), փուշ» (ԲՀ՝ «խոշ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-s- (*mer-s-)) s-աճականով
Առաջացել է հնդեւրոպական *mer- «տորորել, շփել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
maši-
«փոշի»
մ. վ. գ.
zer-mürsen
«փշրել»
հայ.
մաշ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 258
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐՏ I (-ի) «կռիւ, պատերազմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *merā- «ջարդել, փշրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mrd-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարտնչիլ, մարտիկ, մարտակից, ճակատամարտ, ըմբշամարտ, մարտակոչ, մարտահրաւէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mardati
«ջարդել, փշրել»
ավ.
marəd
«ոչնչացնել»
հուն.
μαραίνω
«սպառել, ոչնչացնել»
լատ.
Martis
«Մարս, պատերազմի աստուած»
Մատենագիտություն
Pok. 276-278; Աճ. ՀԱԲ 289
Էջ 522, սյունակ 1 Էջ 522
ՄԵՂԿ (-ի) «փափուկ, կակուղ, մեղմ, թույլ, թուլամորթ, կնատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել»
արմատից. հմմտ. հուն. μέλδω «հալչում եմ», հ. իռլ. meldach «քնքուշ», լատ. mollis «փափուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղկանալ, մեղկագույն, մեղկիլ, մեղկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέλδω
«հալչում եմ»
հ. իռլ.
meldach
«քնքուշ»
լատ.
mollis
«փափուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 473; Աճ. ՀԱԲ 300; Ջահ. ՀԼՊ 180
Էջ 522, սյունակ 1 Էջ 522
ՄԵՂՄ (-ո) «հեզ, հանդարտ, մեղմ, կամաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել» -m ածանցով
արմատից` -m ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղմով, մեղմանալ, մեղմախառն, մեղմաշունչ, մեղմել, մեղմաբար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇԵԼ (բրբ. մշրել) «մանրել, փշրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
ծագումով կապուած է մաշել (*< մարշել) բայի հետ (տե՛ս)։ քիչ հաւանական է կապը հնդեւրոպական *mei- «կասեցնել» արմատի հետ։ Բրբ. ր-ն այս դեպքում կամ *մրշել ձեւի մնացորդն է, կամ փշրել բայի ազդեցութեան արդիւնք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԵՍ (մողեզ, մոդիզ, մոսղես, մուզեզ, մուղիզ, մուղուզ, մայլաղեզ) «մողես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել, փշուր; գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող)» (անմիջական նախաձեւ՝ *mel-, *mol-)
կամ համեմատւում է յատկապէս *mel- «մանրել, փշրել, փշուր» արմատից ծագող հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր», հայ. մլուկ բառերի (Pok. IEW), կամ միեւնոյն գ. բառերի հետ միասին գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող) *mel-, *mol- արմատի հետ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 342) փոխառեալ է համարում մ. պ. մի ձեւից՝ նկատի ունենալով պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես» բառ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
moll, molle
«սալամանդր»
հայ.
մլուկ
պ.
mālūs (mālōs)
«կանաչ մողես»
Մատենագիտություն
Pok. IEW None; Աճ. ՀԱԲ 342
Էջ 685, սյունակ 1 Էջ 685
ՍՂԿԵԼ «փշրել, մանրել, սանդի մեջ ծեծել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. sahq
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 232
Էջ 737, սյունակ 1 Էջ 737
ՏՐՈՒՊ (-ի, -աց) (բուպ) «փոքր, նուաստ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 439) համարում է բնիկ հնդեւրոպական՝ համեմատելով հ. սլավ. drobiti «մանրել» ձեւի հետ, որ սակայն, բխեցնում են *drob- «մանրել, փշրել» արմատից եւ որ չի կարող տալ հայ. տրուպ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրպանալ, տրպագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
drobiti
«մանրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 439