Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱՓԱՐ
««կաղապար, նախատիպ, օրինակ, պատկեր» (նոր՝ «հասկացություն»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *kal(a)pad
փոխատու լեզու՝ հուն. καλαποδιον
իրան. *kal(a)pad, հուն. καλαποδιον (կ > գ անցմամբ, որ տեղի չի ունեցել նույն ծագումն ունեցող կաղապար բառի մեջ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղափարել,
գաղափարութիւն,
նախագաղափար,
նախագաղափարել,
նախագաղափարութիւն,
գաղափարաբանութիւն,
գաղափարական,
գաղափարակից,
գաղափարանշան
Մատենագիտություն
H. AG 163, 354;
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՓԱՅ
(գողփայ)
«տրտնջացող»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՆԴԻ
«գերանդի, մանգաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā-)
եթե կապ ունի գերան (*uerŝnā-) բառի կամ *uer- «պտտել, ծռել» արմատի հետ (հմմտ. հ. հնդկ. vrnta- «կոթ. ցողուն») (՞) (ըստ Պետերսոնի)։ քիչ հաւանական է բխեցումը *uer- «պատռել, ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանդազէն,
գերանդաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vrnta-
«կոթ. ցողուն»
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԷՏ
(-ի, -աց, -ից)
«իմացող, գիտակ, ծանօթ, բարեկամ, կախարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueid-
«տեսնել, գիտենալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueid-/*uoid-)
«տեսնել, գիտենալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիտել,
գիտուն,
գիտակ,
գիտահարց,
գիտութիւն,
գիտնական,
անասնագէտ,
մեռելագէտ,
երկնագէտ,
խորագէտ,
տգէտ,
տգիտանալ,
տգիտանք,
չգիտանք,
չգիտուն,
անգէտս,
զանգիտել,
զանգիտանք,
գիտակից,
գիտակցաբար,
գիտակցական,
անգիտակցաբար,
ազգագրագէտ,
աշխարհագրագէտ,
բնագէտ,
լեզուագէտ,
մասնագէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
veda
«գիտութիւն»
հ. հնդկ.
ved, vid
«գիտենալ»
հուն.
οἶδα
«գիտեմ»
լատ.
video
«տեսնել»
հ. պ.
vēdōtu
«գիտենալ»
գոթ.
vitan
«իմանալ, գիտենալ»
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 552
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈ
(-ի, -ից)
(գոյ)
««գոյություն, աստված, հարստություն, գույք, ինչք» եւ գոլ «լինել», գոմ, *գոյ-ցե, գուցե»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uso-, *uosio-, *uos-, *ues-)
արմատից: *uso-` *uosio-կան (>*uosoti (?) > գոյ) *uos-mi- (?) > գոմ (?)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոյարար,
գոյապես,
գոյավոր,
գոյավորություն,
գոյություն,
գոյափոխիլ,
գոյական,
գոյանալ,
գոյացություն,
գոյացողություն,
գերագոյ,
ինքնագոյ,
գոյականաբար,
գոյականակերտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vásati
«մնում է, բնակվում է, գիշերում է»
հուն.
áísa
«անցկացրի (գիշերը)»
աոր.
մ. իռլ.
fō(a)id
«գիշերում է, մնում է, անցկացնում է»
<*uoseti-
գոթ.
wisan
«լինել, մնալ»
իմաստով ամենից ավելի մոտ է հայերենին
Մատենագիտություն
H. AG 435;
Աճ. ՀԱԲ 576
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂՏ
(գողկ)
««մահիճ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d- կամ *uol-g-)
որտեղից, մի կողմից՝ «փոս, գոգավորություն» իմաստն ունեցող... մյուս կողմից՝ «զամբյուղ» նշանակող... հավանաբար այստեղից է նաեւ գաղակ «մահիճ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
valles (vallis)
«հովիտ, փոս, գոգավորություն»
հուն.
ειλυνη
«զամբյուղ»
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՅԵԱԿ
(-ի, -աց)
(դահեակ)
«դայակ, ստնտու, դաստիարակ, խնամակալ, սնուցող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dāyak
փոխատու լեզու՝ պ. dāya
Հյուբշմանը (AG, 437) համարում է բնիկ հայերեն՝ դիել, դալ (< դայյ) ձեւերի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դայեկորդի,
դայեկութիւն,
դայեկատոհմ,
դայեկարար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619;
AG 437
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԲՈՒԿ
(դարբուկ)
«առապար, խորդուբորդ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»
Բնիկ հնդեւրոպական` *dherbh- «աշխատել» արմատից` որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. անգլ.
deorfan
«աշխատել, մեռնել, խորտակվել»
մ. վ. գ.
verderben
«մեռնել, խորտակվել, կործանվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dirbti
«աշ...»
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՌ
«եռում, եռացող բան, եռք, մարմաջ, բորբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ers-
«եռալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եռալ,
եռանդն,
եռանդնանալ,
եռանդնաբար,
եռանդնալից,
եռանդնոտ,
եռանդնումն,
սրտեռանդն,
ջերմեռանդ(ն),
զեռալ,
զեռուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arsati
«հոսում է»
խեթ.
ahšaniia
«նախանձել, խանդել»
լատ.
errō, -are
«մոլորվել, թափառել»
գոթ.
airripa
«մոլորություն»
հ. սաքս.
irri
«զայրացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 30;
Pok. IEW 336
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳ
(-ոյ)
«երգ, բանաստեղծություն, նվագարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *erkuo-
«ճառագայթել, շողալ, հնչել, երգել, գովերգել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erku-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգել,
երգեցիկ,
երգահան,
երգիչ,
երգեցող,
եղերգութիւն,
քնարերգ,
ողբերգակ,
հագներգութիւն,
կատակերգակ,
նախերգանք,
օրհներգու,
երգահան,
թատերերգակ,
դիւցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arká
«ճառագայթ, երգ, երգիչ»
խեթ.
arkuāc
«աղոթել»
Մատենագիտություն
H. AG 443;
Աճ. ՀԱԲ 43
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։