Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 25 բառահոդված (էջ 2/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂՁԻՆ (կաղճին, կաղչին, գաղջին) «ծեփելու ցեխ, շաղախ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *glei- «սոսնձել, կպցնել, քսել»
Հնում չի ավանդված, եւ այս պատճառով դժվար է կապել հնդեւրոպական *glei- «սոսնձել, կպցնել, քսել» արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
glūs
«սոսինձ»
հ. իռլ.
glennim
«կառչում եմ»
մ. ն. գ.
klei
«կավ»
դան.
kleog
«կպչուն կավագետ»
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐԱԿՈՒՄ «տիղմ, ցեխ, տղմուտ, ցեխոտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ծագի իրանական որեւէ կորած բառից (հնդեւրոպական *kel-, *kāl- գույնանիշ արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. kalká «կեղտ»)։ Պատահական է նմանությունը թյուրք. qara qum (թրք. kara kum) «սեւ ավազ» կապակցության հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kalká
«կեղտ»
թյուրք.
qara qum
«սեւ ավազ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 488, սյունակ 1 Էջ 488
ՃԱՅՂ «տիղմ, տղմոտ լիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ կովկասյան
փոխառութիւն կովկասեան աղբիւրից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ճան.
čalimi
«ցեխ, կավ»
ուտ.
čayl
«ցեխ, տիղմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՒՐ -ի, -աց, ուշ` -ից (մուր, մուտ, մուռն) «ցեխ, տիղմ, ճահիճ, ճահճուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ. կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mәu-ru-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաւրանալ, մաւրական, մաւրասէր, մաւրաթաթախ, Մեծ մաւր, մաւրուտ, մորտ, մուրտաստան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
մուր
հայերեն
մութ
լիտվ.
mauras, muras
«թաց եւ պարարտ խոտ, արոտ»
հուն.
μύρω
«հոսել, ողողել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 374; Pok. IEW 742
Էջ 527, սյունակ 1 Էջ 527
ՄԻՃ «ցեխ, տիղմ, կեղտ, կեղտագույն, մթին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smeid- «քսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smid-io-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մծեալ, մծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
smitte
«բիծ»
մ. վ. գ.
smitze
«բիծ, կեղտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 966
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՒԹ -ոյ, -ի, -ից (մութն, -ան) «մութ, մթություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meǔ- «խոնավ, կեղտոտ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *meut-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մթագին, մթաձայն, մթազգաց, մթանալ, մթնանալ, մթապատ, մթար, մթարութիւն, մթարագոյն, խաւարամութ, մթնշաղ, մթնոլորտ, մթնոլորտային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
mothar
«մութ»
անգլ.
muddy
«ցեխոտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 742; Աճ. ՀԱԲ 351-352
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵԶԻԼ II «ցեխ, աղտոտ, կեղտոտ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ:
Էջ 579, սյունակ 1 Էջ 579
ՇԱՂԱԽ I (-ոյ) «ցեխ, շաղախ»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է շաղ «կապ, կցում» բառից՝ -ախ ածանցով։ Աճառյանը կապում է շաղ «ցող, խոնավություն» բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաղախել, շաղախանալ, շաղախուտ, կրաշաղախ, կավաշաղախ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 488
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈՂ II (բ.՝ շոլ «շաղ, ցող») «թացութիւն, խոնաւութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'uel- «տղմոտ, ցեխոտ(՞)» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'uol-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'uol- *k'uel- «տղմոտ, ցեխոտ(՞)» արմատից, որից նաեւ շաղ, շաղախ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողիք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 674, սյունակ 1 Էջ 674
ՍԵԽԻ «կեղտոտ լվացքաջուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eku- «կղկղել»
ՆՀԲ-ն կապում է ցեխ եւ սիկ բառերի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śakrt
«գոմաղբ, բրիթ»
լիտվ.
šìkti
«կղկղել»
Մատենագիտություն
ՆՀԲ None
Տե՛ս նաեւ