Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 155 բառահոդված (էջ 2/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏ II «ուժ, զորություն, սաստկություն, կայունություն, հաստատություն, պնդություն, տոկունություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto- «ամուր»
Ջահ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 85) կցում է ազդ-ին, բայց սա թերեւս պետք է համարել բաղարկության արդյունք:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստագույն, աստիաագոյն, աստետոր, աստի, աստին, աստոյ, աստու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հաստ
հայ.
հաստատ
հ. իսլ.
fastr
հ. անգլ.
fast
«ամուր, պինդ, հաստատուն»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 85
Տե՛ս նաեւ
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏՂ -եղ, -դանի «աստղ, ծովային մի կենդանի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ster/l- «աստղ» (անմիջական նախաձեւ՝ *əstēr-lā-, *əstel-nā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստղաբաշխ, աստեղատուն, աստ(ե)ղագէտ, աստեղագիտութիւն, աստեղանշմար, համաստեղութիւն, աստղանշան, աստղիկ, աստղկեան, անաստղ, բազմաստղ, աստղալից, աստղածաղիկ, աստղանիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀστήρ
լատ.
stellā
գոթ.
staērnō
«աստղ»
Մատենագիտություն
H. AG 421; Աճ. ՀԱԲ 278
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱՍՏՈՅ (արագոյ, երաստոյ), ուշ` յ-ոյց (արագոյ, երաստոյ) «որձաքար» (երկրաբանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավո՞ր է արդյոք ար- (արու, արական) եւ աստոյ «կայուն, հաստատուն, ամուր» կազմություն
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՍՏԷՐ (արգաստետար) «գործարան, գործատուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἐργαστήριον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՏ «որթատունկի էտած մատ (ճիւղ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *wrād- / *urəd- «ճիւղ, արմատ» ձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ῥάδιξ
«ճիւղ»
լատ.
radix
«արմատ»
կիմր.
gwraidd
«արմատ»
կիմր.
gwrisy
«ոստ, ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 30-31
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴ II «այժմ, հիմա, այժմեան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *art- (*rt-/*ar-))
արդ «ձեւ, կարգ» եւ արդ «այժմ» բառերի կապի համար հմմտ. հ. հնդկ. rtu «կարգ, կանոն, որոշակի ժամանակ, ժամկետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդի, արդէն, արդածին, արդատունկ, արդային, արդեայք, զարդիս, ցարդ, արդիական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρτι
«հիմա, հենց հիմա, հենց նոր»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 309
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԻՇ (-ի, -աց) «սարբինա, որբատունկի նեցուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ariš
Փոխառութիւն՝ արաբ. ariš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 316
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՅՐ (-ի) «արույր, պղնձի համաձուլվածք, լատուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *rōd
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
rōdrōi
մ. պ.
rōy
պ.
rōy
սողդ.
rōd
Մատենագիտություն
H. AG 111; Աճ. ՀԱԲ 331
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՏ II «արտա-, դուրս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Նոյնն է արտ «արտ» բառի հետ՝ վերջինիս լայն իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտաք-, արտաքս, արտաքսել, արտաքին, արտաքոյ, արտաքուստ, արտաքնոց, արտուղի, արտառութիւն, արտաբերել, արտադատել, արտադրել, արտազատել, արտունութիւն, արտանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԱՆԴ I (-ոյ, ուշ՝ -ից, -աւք) «ավանդ, պահ դրված բան, ավանդություն, սովորություն, գաղտնիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *o-bhendh-) o-ձայնդարձ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-bhendh- < *bhendh- «կապել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. bandhá «կապ. ավանդ», սակայն հնարավոր է բառի իրանական ծագումը միեւնույն արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանդել, աւանդութիւն, աւանդակիր, աւանդապահ, աւանդառու, աւանդատուր, աւանդատուն, առաքելաւանդ, աստուածաւանդ, տիրաւանդ, աւանդաբար, աւանդավէպ, հնաւանդ, նորաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bandhá
«կապ. ավանդ»