Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 68 բառահոդված (էջ 2/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ II (-ոյ) «թաւուտ, եղեգնուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seip-
նոյնն է հիւթ «նիւթ, տարր, հիւթ» բառի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. գ.
sife
«ճահճոտ տեղ»
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒԼ I (-ի, -ից (°)) (հիւղէ, հիւղեայ, հիւղայ, հիւլէ) «նիւթ, նախանիւթ, տարր, (նոր) ատոմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὕλη
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւլէական, հիւլէականութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 100
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԹ «տարր, նախանյութ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. yāthā
(տառադարձութիւն)
Մատենագիտություն
H. AG 312; Աճ. ՀԱԲ 377
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՊԱՒԵԼ (ապաւել) «հապավել, կրճատել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական apa «հեռու»
ծագում է իրանական աղբյուրից՝ apa «հեռու» տարրը պարունակող ինչ-որ ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յապաւանք, յապաւումն
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՐԱՁԻՆ «իզուր» (բբ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բաղկացած է յար եւ չին (°) տարրերից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարաձինել
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԻՒԹ (-ոյ, -ի, -աց, -ունջ-ից) «նյութ տարր, իր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է նի- նախածանցով՝ հիւթ արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նիւթել, նիւթիչ, հոգենիւթ, բազմանիւթ, լուսանիւթ, խավարանիւթ, կարծրանիւթ, նիւթական, նիւթապաշտ, նիւթապաշտութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 600, սյունակ 1 Էջ 600
ՈՂԿՈՅԶ -ոյ, -ի, -աց «ողկույզ, ճութ (հատկապես խաղողի), մատղաշ մեղվահումբ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հին կազմություն՝ ող եւ կոյզ տարրերից, որոնցից երկրորդը ամենայն հավանականությամբ համընկնում է ընկոյզ բա-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողկուզաբեր, ողկուզաբոյծ, ողկուզալից, ողկուզուկ, ողկուզարեն, գեղեցկողկույզ, քաջողկույզ, խնկողկուզիկ, մահողկուզեան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՉ (-ով, չ-) «ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue- (անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-)) դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ, չժողովուրդ, ոչնչութիւն, չիք, ոչնչանալ, չմեղ, ոչէութիւն, չբոտի, չախորժութիւն, չբոտիլ, չագահութիւն, չքատորիլ, չահագին, չքանալ, չանձնաւոր, չնաշխարհիկ, չանսական, չնչին, չաստուած, ոչնչին, չեւ, ոչնչական, չէական, չբմեղանք, չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 611, սյունակ 1 Էջ 611
ՉԱՆԱՐ «չանող» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմված է չ-ան-ար տարրերից
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԶ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «պարզ, մաքուր, անկեղծ, հասկանալի, միատարր, ոչ բաղադրյալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *parz
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարզել, պարզախոս, պարզական, պարզամիտ, պարզուտ, պարզուած, քաղցրապարզ, պարզաբանութիւն, պարզասէր, պարզասիրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մանիք. պհլ.
parūd
«զտված, մաքրված»
պ.
pālūdan
«քամել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 60; Bailey, DKS 189; Ջահ. ՀԼՊ 541