Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 122 բառահոդված (էջ 2/13)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 120, սյունակ 1 Էջ 120
ԲԱՐԳԱՒԱՃ (-ի, -ից) ««փառահեղ, պերճ» (նոր` «զարգացած»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
հմմտ. սողդ. bry’wcy «երջանիկ, ունեւոր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարգաւաճիլ, բարգաւաճանք, բարգաւաճագոյն, անբարգաւաճ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 519
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՇԱՆԱԼ «աղոտանալ, մթագնել, տկարանալ (տեսողութեան մասին), գլանալ, բթանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhlēskh- կամ *bhleskh-)
հմմտ. հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն», գոթ. bala «դժգոյն», ռուս. бельмо «աչքի փառ», այլեւ (*bhles- >) մ. վ. գ. blas, գ. blals «դժգոյն, գունատ», եթե կապ չունի պշնուլ (պիշ) «ակնապիշ նայել» բայի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլշակնիլ, բլշակնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բալ
«մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն»
գոթ.
bala
«դժգոյն»
ռուս.
бельмо
«աչքի փառ»
մ. վ. գ.
blas
«դժգոյն, գունատ»
գ.
blals
«դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՐ «բոր (հիւանդութիւն), բորոտութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
փոխատու լեզու՝ սողդ. βr'wk'
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից։ ավելի հաւաստի է համարում բխեցնել իրանական աղբիւրից` իբրեւ վկայութիւն բերելով սողդ. βr'wk' բառը` ըստ Գոբյոյի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ, բորոտութիւն, բորոտիլ, բորոտանալ, բորութիւն, քած բոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhárvati
«կրծում է, ծամում է, ճարակում է»
հայ.
բիր
հուն.
*φάρω
«ճեղքել, մանրել»
լատ.
forō
«ծակել»
լատ.
feriō
«խփել, հրել, ծակել, ճեղքել»
լիտվ.
berrt
«սրորել» իմաստի համար` հմմտ. լատ. scabō «քերել» եւ scabies «բոր, քոս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԵՐԻ «գետնասողուն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ II «խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սողդ. vure (γwrk) «խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ, գոռական, գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
garkha
«ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ.
geura
հ. հնդկ.
gurú
«ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; ՀԱԲ 580-581
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՎ (-ի, -ից) «գովեստ, գովասանք, ներբող, հռչակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական gōv
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ gōv.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գովել, գովելի, գովեստ, գովութիւն, գովասան, ապագովել, ապիգովել, բազմագով, գերագով, մշտնջենագով, պատմագով, գովք, գովական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
γωβ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՄ (-ի, -աց) (հաճախ անեզ. գործածությամբ) «դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dēm
փոխատու լեզու՝ պ. dīm
փոխատու լեզու՝ պ. dīma
փոխատու լեզու՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել, դիմադարձ, դիմակալ, դիմել, բարեդեմ, բազմադիմի, երկդիմի, ընդդեմ, ընդդիմակաց, յառաջադէմ, ներդիմել, դիմատիպ, բացադիմի, դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԽ I (բրբ. ռեխ) «բերան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախանք, երախակալ, երախաձգութիւն, բրտերախ, փափկերախս, փրփրերախս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
ray’h
յաղնոբ.
rax
«բերան, երախ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱԿ (-ի, -աց) «երակ, արեան ուղի, ջիղ, երակաձեւ բան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *rak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երակահատ, երակաձեւ, երակառու, շնչերակ, միջերակ, փողերակ, բազկերակ, զարկերակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
rhk
սողդ.
r'k
մ. պ.
rg
պ.
rag
քրդ.
rek
Մատենագիտություն
H. AG 147; Աճ. ՀԱԲ 36; Ջահ. ՀԼՊ 524
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԿ (-ոյ (հնում՝ անեզ.)) «գործ, աշխատանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. arg «գործ»
փոխատու լեզու՝ սողդ. 'rk «գործ»
հմմտ. մ. պ. (մանիք.) arg, սողդ. 'rk «գործ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկախառնիլ, երկասէր, երկասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58