Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 18 բառահոդված (էջ 2/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՌ -ի, -ից «սեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-s-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er-s- `*k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սեր-ել, սերմ, սերունդ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեռական, սեռային, սեռաբար, սեռակոտոր, սեռանալ, եռասեռեան, կիսասեռ, յոգնասեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սեր-ել, սերմ, սերունդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՐ I ուշ՝ -ի, -ոյ «սերունդ, ցեղ. սեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սերմ(ն), սերտ, սեռն «խիստ», լատ. cresco «աճել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերել, սերունդ, սերուն, բազմանսեր, զավակասերություն, եղեգնասեր, մանկասերություն, բոլորասեր, սերնդագործություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սերմ(ն), սերտ, սեռն
«խիստ»
լատ.
cresco
«աճել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՐ II «կաթի սեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Կապ ունի հնդեւրոպական *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատի հետ (հմմտ. սեր «սերունդ, սերում»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերակալել, սերզատ, սերուց(ք), սերքաշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սեր
«սերունդ, սերում»
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐՄՆ (-ան, -անք, -անց) «սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերմնակաթ, սերմնընկալ, սերմնարկութիւն, մանկասերմութիւն, չարասերմն, սերմունք, սերմնաքաղ, սերմանել, սերմանիչ, սերմանարկու, սերմանական, սերմակրել, սերմահեղձութիւն, սերմատել, բարեսերմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սերունդ
հայ.
սեռ
լատ.
creō
«ստեղծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 206
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՀՄ (-ի, -ից, -աց) «տոհմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tohm «սերունդ»
փոխատու լեզու՝ սողդ. toxm «սերունդ»
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոհմագիր, տոհմաթիւ, տոհմական, տհմակից, տոհմիկ, ազգատոհմ, ապատոհմ, անտոհմ, բազմատոհմ, տարատոհմիկ, վատատոհմիկ
Մատենագիտություն
H. AG 253; Աճ. ՀԱԲ 417-418
Էջ 807, սյունակ 1 Էջ 807
-ԻՆՔ «նախատինք, բերդայինք, գահինք, դստինք, հեգենայինք, մաղինք, քրիստոսինք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *en-es հոգնակի ձեւ
Այս ածանցի տակ միաւորուող` բայերից անուններ ածանցող -նիք-ը (նախատինք) եւ հաւաքական անուններ կազմող -ինք-ը հաւանաբար նոյն ծագումն ունեն, ինչ -ն-ով վերջացող մի շարք բառերի -ինք-ը, որ գալիս է հ.-ե. *-n-ով վերջացող հիմքերի հոգնակի *en-es ձեւից: Եզակի թւում ն-ից զուրկ քար տիպի բառերի հոգնակի քարինք ձեւի համաբանութեամբ -ինք-ը կարող էր տարածուել եւ ստանալ ինքնուրոյն հաւաքականի արժէք:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նախատինք, բերդայինք, գահինք, դստինք, հեգենայինք, մաղինք, քրիստոսինք, առինք, բեռինք, գառինք, դառինք, եղինք, լերինք, ազինք, խաշինք, նեռինք, քարինք
Էջ 808, սյունակ 1 Էջ 808
-ՄՆ «կողմն, ջերմն, սերմն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-men- (անմիջական նախաձեւ՝ *-mn-) ածանց
Ծագում է հ.-ե. *-men-/*-mn- ածանցից եւ հին շրջանում գործուն չի եղել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողմն, ջերմն, սերմն
Էջ 812, սյունակ 1 Էջ 812
-ՈՒՆԴ «ելունդ, ծնունդ, սերունդ, սնունդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ti- նախորդող *-on- կամ *-ёá- հիմքային տարրով
Հաւանաբար ծագում է հ.-ե. *-ti- ածականից՝ նախորդող *-on- կամ *-ёá- հիմքային տարրով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելունդ, ծնունդ, սերունդ, սնունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐλα-υν-ος
գոյական
հուն.
ἐλύνω-
«քշել»
Տե՛ս նաեւ