Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 260, սյունակ 1
ԹԱՐՄ
«թարմ, նոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«քնքուշ, թույլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trmo-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
trim
«երիտասարդ»
լատ.
termes
«կտրված ճյուղ, բողբոջ»
հուն.
τεράμων
«քնքուշ»
հուն.
τέρην
«քնքուշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161;
Pok. IEW 1071
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՈՒԿ
(-ան, -ունք)
«նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-)
*-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ,
մանլուկ,
մանլտի,
մանկանալ,
մանկամարդ,
մանկամայր,
մանկաբարձ,
մանկաբարոյ,
մանկապէս,
մանկակորուստ,
գեղեցկամանուկ,
մանկապարտէզ,
մանկավարժ,
մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάνυ
«փոքր, քիչ»
ըստ Հեսիքիոսի
Մատենագիտություն
H. AG 272;
Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԱՂ
(-ոյ)
«մատաղ, մատղաշ մանուկ մատաղ հորթ, զոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնավ. կաթել. հյութեղ, պարարտ, բտած»
որտեղից նաեւ մածառակ, մաճար/ռ, այլեւ պ. maskah «թարմ յուղ», հ. վ. գ. Mast «գիրացում, բտում»: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 267), հենվելով սլավոնական զուգահեռների վրա (հ. սլ. mladŭ, ռուս. младший «երիտասարդ, մատաղ»), բխեցնում է *mel- «մանրել» արմատից՝ *-d- աճականով եւ դրափոխությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատաղածին,
մատաղական,
մատաղամայր,
մատաղատուն,
մատաղել,
մատղաշ,
մատաղահաս,
մատաղատի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
maskah
«թարմ յուղ»
հ. վ. գ.
Mast
«գիրացում, բտում»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 694;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 267
Էջ 517, սյունակ 1
ՄԱՐԻ
(-րոյ, -րեաց)
(մայրի)
«էգ թռչուն, հավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *merio
«մանկամարդ կին, աղջիկ»
*merio «մանկամարդ կին, աղջիկ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
márya-
«երիտասարդ մարդ»
հուն.
μεῖραξ
«աղջիկ»
ուշ՝ «տղա»
լատ.
maritus
«ամուսնացած մարդ»
լիտ.
marti
«նորահարս»
կիմր.
merch
«դուստր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284
Էջ 532, սյունակ 1
ՄՈԶԻ
«հորթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mozg’huo
«երիտասարդ անասուն, հորթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mozg’ho-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mozg’huo (*mozg’ho-) «երիտասարդ անասուն, հորթ» արմատից: (հայ-հունական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոզամայր,
մոզարած,
մոզիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μόσχος
«բողբոջ, ընձյուղ, երինջ, հորթ»
Մատենագիտություն
H. AG 475;
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 563, սյունակ 1
ՆԱՒԱՍԱՐԴ
(-ի, -աց)
«հայկական տարվա առաջին ամիս (օգոստ. 11-սեպտ. 9)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nava-sārd
«նոր տարի»
Մատենագիտություն
H. AG 202;
Աճ. ՀԱԲ 435
Էջ 653, սյունակ 1
ԶՈՎ
(ջոպ)
«ծիլ, ընձյուղ, կեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iou-
«երիտասարդ»
հ.-ե. արմատ՝ *ieu-
«կապել»
*iou- *ieu- «երիտասարդ» եւ *ieu- «կապել» (՞) արմատների համընկնումով։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 131) բխեցնում է *yeuo- «հացահատիկ, հատկապես գարի» արմատից, որ ավելի քիչ հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջովանալ,
հաստաջով,
քառասնաջով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Էջ 670, սյունակ 1
ՍԱՐ(-Ք)
(-ու)
«սարք, հանդերձանք, կահոյք, պատրաստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
«թել, հիւսել, կցել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարել,
սարուած,
սարութիւն,
ոսկեսար,
ոսկիասար,
ոսկեսարեայ,
ոսկեսարեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սարդ
հայ.
սար-ք
հուն.
κάίρος
«հիւսուածքի թել»
հուն.
καιρόω
«հիւսուածքը կապել»
հայ-հունական զուգաբանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 188
Էջ 671, սյունակ 1
ՍԱՐԴ
I
(-ի)
«Լիբանանի մայրի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-
«աճել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k’r-to-)
Հնարաւոր է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *k’er- «աճել» արմատից (*k’r-to-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարդի,
սարդիատունկ,
սարդենի,
սարդենեան,
սարդենասեր
Էջ 671, սյունակ 1
ՍԱՐԴ
II
(-ի, -ից)
«սարդ (միջատ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-
«հիւսուածքի թել, հիւսել, կցել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k’r-ti-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարդոստայն,
սարդանկու,
սարդաբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սար-ք
հայ.
սարի-ք
հուն.
κάιρος
«հիւսուածքի թել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 186
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։